روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦٩ - ترجمه

و مثله قوله تعالى: وَ لاٰ تَزِرُ وٰازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرىٰ [١]... ،و مثله المثل:كلّ شاة برجلها ستناط.

وَ إِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا ،و اگر شما طاعت او دارى و فرمان او برى،راه راست يابى. وَ مٰا عَلَى الرَّسُولِ إِلاَّ الْبَلاٰغُ الْمُبِينُ ،و بر پيغامبر نيست الّا رسانيدنى روشن،براى آن‌كه به پيغامبر [٢]همين تعلّق دارد كه دعوت كند [٣]و برساند،آنچه لطف و توفيق و اقدار [٤]و تمكين است بر خداى [٥]-جلّ جلاله-و آنچه امتثال [٦]مأمور به و تولّى فعل و گذاردن بر وجه مأمور به به مكلّف تعلّق دارد،و هريكى را فعلى ظاهر است كه كار اوست كه جز او نكند و [٧]نتواند كردن.

قوله: وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ ،خداى تعالى گفت در اين آيت:وعده داد خداى آنان [٨]را كه ايمان آوردند از شما و عمل صالح كردند كه، ايشان را خليفه كند در زمين،چنان كه خليفه كرد آنان را كه پيش [٩]ايشان بودند،و ايشان را تمكين كند از دينى كه پسنديده است براى ايشان[١١٠-پ]،و بدل كند براى ايشان از پس خوف و ترس ايمنى،كه مرا پرستند و به من شرك نيارند و با من انباز نگيرند.و هركه او كافر شود پس از آن، فَأُولٰئِكَ هُمُ الْفٰاسِقُونَ ،ايشان فاسق و خارج باشند از فرمان خداى-جلّ جلاله.

در آن‌كه مراد به آيت كيست،سه قول گفتند.جماعتى گفتند:مراد جملۀ امّت مصطفى‌اند-عليه السّلام-كه خداى تعالى ايشان را خليفۀ امّتان گذشته كرد،چنان كه آدم را-عليه السّلام-خليفۀ جانّ كرد و زمين [١٠]از ايشان پاك كرد و به ايشان داد، همچنين خداى تعالى زمين از كافران و امّتان گذشته پاك كرد و به امّت محمّد داد، چنان كه گفت: جَعَلْنٰاكُمْ خَلاٰئِفَ [١١]... ،و هى جمع خليفه،[و خليفه] [١٢]آن باشد كه