اى گروهى كه به زبان اسلام آورده ايد و ايمان در قلب شما جاى نگرفته! از مسلمانان بدگويى مكنيد و درجستجوى عيب‌هاى آنان مباشيد؛ چرا كه هركس در پى كاستى‌هاى آنان برآيد خداوند درجستجوى عيوب او خواهد بود و آن كه خدا با او چنين كند، رسوايش خواهد ساخت هرچند درون خانه اش باشد.

اين حديث با اطلاقى كه دارد هردو قسم(اوّل و دوم) را در برمى گيرد و نهى وارد شده دراين روايت، برحرمت جستجوى عيوب دلالت دارد.

ـ دركتاب «عقاب الاعمال» به نقل از ابن عباس آمده: رسول خدا درآخرين خطبه‌اى كه درمدينه، ايراد نمود فرمود:

من مشى في عيب أخيه و كشف عورته كان أوّل خطوة خطاها و وضعها في جهنّم و كشف اللّه‌ عورته على روءوس الخلائق؛ (٢١)

هركس درراه جستجوى عيوب و كشف لغزش‌هاى برادرش گام نهد، پاى در آتش دوزخ گذارده و خداوند عيوب او را برهمگان آشكار خواهد كرد.

ـ در سرائر به نقل از ابو عبداللّه‌ سيارى از امام صادق(ع) آمده:

إذا رأيتم العبد متفقّدا لذنوب الناس ناسيا لذنوبه فاعلموا أنّه قد مكر به؛ (٢٢)

هرگاه بنده اى را يافتيد كه در پى گناهان مردم است و گناهان خويش را از ياد برده، بدانيد كه سخت فريفته شده است.

روشن است كه شخص سركش و طغيانگر سزاوار مكر خداى متعال است.

ـ درميزان الحكمه آمده:

إنّي لم اوءمر أن أشق عن قلوب الناس و لاأشقّ بطونهم؛ (٢٣)

من مأمور نگشته ام دل‌هاى مردم را بشكافم و از افكار درونى آنها با خبر شوم.

(٢١) همان، ص٣١٧.
(٢٢) سرائر، ج٣، ص٥٦٩.
(٢٣)ميزان الحكمه، ج٢، ص٤٢، در اين كتاب تعبير«...أن أنقّب عن قلوب...» آمده است.