ازگمان بپرهيزيد؛ چرا كه گمان، سخن را درگرداب دروغ مى‌افكند؛ از كنجكاوى و پاييدن يكديگر بپرهيزيد؛ ازحال كسى تفتيش مكنيد؛ از يكديگر تعريف و تمجيد مكنيد؛ بدخواه يكديگر نباشيد؛ كينه يگديگر را به دل مگيريد؛ به هم پشت نكنيد و با بندگان خدا برادروار زندگى كنيد.

نهى در روايت «ولاتجسّسوا» دلالت برحرمت دارد مگر ادعا شود كه قرارگرفتن اين نهى دركنار ساير بندهاى روايت، مانع از تلقّى حرمت است چرا كه حكم تمامى موارد، حرمت نيست. دقت كنيد.

ـ قرطبى روايت ديگرى را نيز از پيامبر نقل مى‌كند:

إنّك إن اتّبعت عورات الناس أفسدتهم أو كدت أن تفسدهم؛ (٢٧)

چنانچه تو به دنبال عيوب مردم باشى آنان را تباه ساخته اى يا در پرتگاه تباهى افكنده‌اى .

روشن است كه تباه ساختن جامعه اسلامى، در زمره زشت ترين حرام‌هاست.

ـ پيامبر گرامى اسلام فرمود:

شرّ الناس الظّانّون و شرّ الظانّين المتجسّسون و شر المتجسّسين القوّالون و شر القوّالين الهتّا كون؛ (٢٨)

بدترين مردم بدگمان‌ها و فاسدترين بدگمان‌ها تجسّس كننده‌ها هستند و پست ترين تجسّس كننده‌ها پرگوى ترين آنها و بدترين پرگويان هتّاك ترين آنهاست.

(٢٦)الجامع لاحكام القرآن، ج١٦، ص٣٣١، چاپ داراحياء التراث.
(٢٧)همان، ص٣٣٣.
(٢٨)مستدرك الوسائل، ج٩، ص١٤٧، باب ١٤١، احكام العشره، حديث ١٥.