آرى، ذكر اين عنوان در روايات رسيده از اهل بيت(ع) يكى از امتيازات فقه اهل بيت و علم موروثى آنها از جدشان پيامبر خدا(ص) به شمار مى‌آيد و اين تعبير با زبان عمومى فقهى كه ميان مردم متداول شده بود همسانى و انسجام داشت.

تشخيص موضوع حكم در پرتو مقايسه بين قرآن وسنت

دربحث قرآنى گذشته ـ درباره مدلول آيه براى تشخيص موضوع حكم ـ دانسته شد كه «كوشش براى فساد آفرينى در زمين» موضوع حكم مذكور درآيه است ليكن يك ويژگى ديگر كه از فعل «يحاربون » فهميده مى‌شود نيز برآن افزوده شده است؛ كه اين ويژگى يا از نوع مادى است؛ مانند به كارگيرى اسلحه براى ايجاد فساد در زمين و يا از نوع معنوى است بدين معنا كه سعى و كوشش مزبور به درجه اى مهم و گسترده و فراگير باشد كه بتوان عنوان «محاربه با خدا و رسولش» را ازآن انتزاع كرد.

با كنارهم گذاردن اين مضمون قرآنى با خصوصيت مشترك و به دست آمده از روايات مشاهده مى‌شود كه مضمون قرآنى با خصوصيت محاربه معنوى(سعى براى ايجاد فساد در زمين به گونه اى كه امنيت عمومى تهديد شود و ترس گسترش يابد) با تمامى روايات، منسجم و هماهنگ است به گونه اى كه مفاد بعضى از روايات به همان مضمون اشاره داشته و مفاد بعضى ديگر هم منافاتى با آن ندارد.

بنابراين مى‌توان گفت كه مضمون روايات ياد شده ، درعصر صدورشان، بيان كننده مصاديقى آشكار براى مضمون آيه بوده‌اند.

با توجه به نكات ياد شده پى مى‌بريم كه علاوه بر مصداقى كه مفسران در شأن نزول آيه بيان كرده‌اند و اهل بيت(ع) نيز درمقام بيان شأن نزول از همين مصداق ـ يعنى تجاوز به اموال عمومى همانند شتران صدقه(روايت شماره سيزده) و راهزنى ـ ياد كرده‌اند، در روايات، مصاديق يا مفرداتى ديگر افزوده شده است، مانند «السلب في المدن»، «إخافة الناس في الليل»، «اللصّ»و ... و درهمه مصاديق افزوده شده، ويژگى تهديد امنيت عمومى وجود دارد.