فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٠ - جرائم امنيت عمومى -محاربه- آیت الله سيد محمد باقر حكيم
و«زنا» درآيه {الزّانية و الزّاني فاجلدوا كلّ واحد منهما مائة جلدة و لاتأخذكم بهما رأفة في دين اللّه إن كنتم توءمنون باللّه و اليوم الآخر...} . (٥٨) صيغه اسم فاعل استعمال شده است.
درقرآن كريم فقط به صيغه فعل از اين جرم ياد شده است؛ مانند واژه «يحاربون» در آيه «إنّما جزاء الّذين يحاربون اللّه و رسوله و يسعون في الارض فسادا...». (٥٩)
به نظر مىرسد ظاهرا درعصر نزول قرآن كريم و عصر تشريع، عنوان «محارب» درعرصههاى اجتماعى و عرفى براى مردم شناخته و رايج نشده بود تا بتوان مفهوم آن را از ميان تبادرات ذهنى اجتماعات آن روز جستجو كرد. بنابراين «محارب» عنوانى شرعى است كه درعصر پس از نزول قرآن، از آيه كريمه اقتباس شده و در روايات و نصوص براى بيان موضوع حكم مذكور دراين آيه به كار رفته است. ازاين رو محارب عنوانى فقهى ـ شرعى است.
همچنين ديده مىشود كه در هيچ يك از روايات و نصوص مورد بحث براى اصطلاح شرعى «محارب» تعريف گويايى ارائه نشده است تا بتوان براى تفسير آيه به آن استناد كرد. آرى دو بعد دراين روايات ديده مىشود كه گاه براى تشخيص موضوع سودمندند:
بعد اوّل: ذكر مصاديق و مواردى براى عنوان محارب؛مثلا دربرخى از روايات(مانند روايات شماره شش و هفت) از دزد به عنوان محارب با خدا و رسول ياد شده است. يا در روايت اوّل آمده است:
كسى كه درشب سلاح برگيرد محارب است مگراين كه از اهل ريبه نباشد.
شايد آنچه در روايت دوم آمده ـ كه موضوع حكم آيه محاربه را بركسى معرفى مىكند كه درون شهر اقدام به اخذ مال مىكند ـ از مصاديق همين بعد باشد.
بعد دوم: تطبيق و تعميم حكم آيه ـ دركل يا در بعض موارد تخييرـ به برخى موارد و مصاديق ؛ مانند روايت نهم كه در آن آمده بود:
(٥٨) سوره نور، آيه٢.
(٥٩) سوره مائده، آيه٣٣.