يَمْشِي سَوِيًّا عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ‌ قُلْ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ.

ملك (٦٧) ٢٢ و ٢٣

٢٣. ترك خرد ورزى، ناسپاسى انسان از نعمت قلب:

أَمَّنْ هذَا الَّذِي يَرْزُقُكُمْ إِنْ أَمْسَكَ رِزْقَهُ بَلْ لَجُّوا فِي عُتُوٍّ وَ نُفُورٍ أَ فَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلى‌ وَجْهِهِ أَهْدى‌ أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ‌ قُلْ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ.

ملك (٦٧) ٢١- ٢٣

٤. محروميّت از هدايت‌

٢٤. محروم كردن خود از هدايت الهى، به رغم دسترسى به آن، از موارد كفران نعمت:

إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً إِنَّا أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ سَلاسِلَ وَ أَغْلالًا وَ سَعِيراً.

انسان (٧٦) ٣ و ٤

نيز---) همين مدخل، آثار كفران، عذاب الهى‌

نيز---) شكر

كف زدن---) جاهليّت‌

كفش---) موسى (عليه‌السّلام)

كفيل/ اسماوصفات‌

كفيل‌ [صفت مشبّهه‌] اسم و صفت الهى به معناى سرپرست و ضامن و گواه آمده است. اين اسم و صفت الهى يك بار در قرآن آمده است: [١]

وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذا عاهَدْتُمْ‌ ... وَ قَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلًا ....

نحل (١٦) ٩١

كلاغ‌

كلاغ، پرنده‌اى است از راسته سبكبالان بزرگ با منقار دراز و قوى كه از حشرات و جوندگان تغذيه مى‌كند.

در اين مدخل از واژه‌ «غراب» استفاده شده است. [٢]

انس كلاغ‌

١. كلاغ، پرنده‌اى قابل انس با انسان:

... قالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلى‌ كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْياً [٣] ...

بقره (٢) ٢٦٠

تعلّم از كلاغ‌

٢. فرستاده شدن كلاغى از سوى خدا براى آموزش قابيل، در دفن هابيل:

وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ‌ ... فَطَوَّعَتْ لَهُ نَفْسُهُ‌

[١] . الاسنى فى شرح اسماء الله الحسنى‌، قرطبى، ج ١، ص ٥٠٩؛ الاسماء و الصفات، بيهقى، ج ١، ص ١٢٢؛ اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٢٢٨.

[٢] . لغت‌نامه، ج ١١، ص ١٦٢٦٨، «كلاغ».

[٣] . از بعضى مفسّران نقل شده كه «صرهنّ» به اين معنا است كه پرندگانى را به سوى خود مايل كن و آنان را آموزش بده كه هرگاه آنها را بخوانى بيايند. به اين تمثيل خداوند خواست به او بياموزد كه در روز قيامت همين‌گونه موجودات را فرا مى‌خوانم و زنده مى‌شوند. (التفسير الكبير، ج ٣، ص ٣٧)