فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٧ - آغاز با نام خدا
جلد بيست و چهارم
كاتب/ اسماوصفات
اين اسم و صفت الهى از كَتَبَ به معناى حافظ اعمال و جزادهنده بر آنها، [١] نوشتن، نويسنده، پيمان بستن ذكر شده و به صورت اسمى يك بار و فعلى ٢٠ بار در قرآن آمده است: [٢]
... وَ إِنَّا لَهُ كاتِبُونَ.
انبياء (٢١) ٩٤
بقره (٢) ١٨٧؛ آلعمران (٣) ١٨١؛ نساء (٤) ٦٦ و ٧٧ و ٨١؛ مائده (٥) ٢١ و ٣٢ و ٤٥؛ انعام (٦) ١٢ و ٥٤؛ اعراف (٧) ١٤٥ و ١٥٦؛ توبه (٩) ٥١؛ مريم (١٩) ٧٩؛ انبياء (٢١) ١٠٥؛ يس (٣٦) ١٢؛ حديد (٥٧) ٢٧؛ مجادله (٥٨) ٢١ و ٢٢؛ حشر (٥٩) ٣
كاخ---) قصر
كار
آنچه از شخص صادر گردد و شخص خود را بدان مشغول سازد. [٣] فعاليّتى كه به وسيله آن انسانها از طبيعت بهره مىگيرند و بدينسان بقاى خود را تأمين مىكنند. [٤] در اين مدخل كارهاى معنوى از قبيل اعمال صالح، زشت و افعال اختيارى انسان مورد نظر نيست.
بلكه مقصود كار توليدى و اجتماعى و اقتصادى است و از واژههاى «سعى» «كسب»، «فعل» و آنچه بر فعاليّتهاى توليدى و اقتصادى و اجتماعى دلالت مىكند، استفاده شده است.
اهمّ عناوين: ابزار كار و اقسام كار.
آداب كار
١. آغاز با نام خدا
١. فضيلت شروع كارها با نام خدا:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ [٥].
حمد (١) ١
وَ قالَ ارْكَبُوا فِيها بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ.
هود (١١) ٤١
إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمانَ وَ إِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ.
نمل (٢٧) ٣٠
[١] . الاسنى فى شرح اسماء اللّه الحسنى، قرطبى، ج ١، ص ٢٠١.
[٢] . اسما و صفات الهى فقط در قرآن، ج ٢، ص ١٢٣٠-/ ١٢٣٦.
[٣] . لغتنامه، ج ١١، ص ١٥٨١٧، «كار».
[٤] . دائرةالمعارف تطبيقى علوم اجتماعى، ج ١، ص ٤٢٣، «كار».
[٥] . خداوند متعال، كلام خود را با «بسم اللّه» آغاز كرده است تا بندگان آن را بياموزند و در اعمال و گفتار خويش به نام خدا آغاز نمايند، بدين جهت مناسبتر اين است كه «بسم اللّه» متعلّق به فعل «ابْتَدىء» باشد. (الميزان، ج ١، ص ١٥)