فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٠٥ - تشبيه كوه
... وَ اذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ... إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ ....
ص (٣٨) ١٧ و ١٨
تسطيح كوه---) همين مدخل، كوه در آستانه قيامت
تشبيه به كوه
١٥. تشبيه ابرهاى يخزده آسمان به كوهها، در عظمت و بزرگى:
وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِنْ جِبالٍ فِيها مِنْ بَرَدٍ [١] ...
نور (٢٤) ٤٣
١٦. تشبيه كشتيهاى بزرگ شناور در دريا به كوه:
وَ مِنْ آياتِهِ الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ [٢].
شورى (٤٢) ٣٢
وَ لَهُ الْجَوارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ.
الرّحمن (٥٥) ٢٤
١٧. تراكم و ارتفاع امواج دريايى پديد آمده از توفان نوح عليه السلام مانند كوه:
وَ هِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ كَالْجِبالِ ....
هود (١١) ٤٢
١٨. شكافته شدن آب دريا با عصاى موسى عليه السلام و تقسيم آن به دو بخش، همچون دو كوه بزرگ:
فَأَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ فَكانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ [٣].
شعراء (٢٦) ٦٣
١٩. نفوذ قرآن در دل مؤمنان، مانند متلاشى شدن و تكان خوردن كوهها، در صورت نزول قرآن بر آنها:
لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ [٤] ...
حشر (٥٩) ٢١
تشبيه كوه
٢٠. تشبيه كوههاى منهدم شده در آستانه قيامت به پشم حلّاجى شده:
يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ.
معارج (٧٠) ٨ و ٩
يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ.
قارعه (١٠١) ٤ و ٥
٢١. تشبيه كوهها بر روى زمين به ميخ استوار:
أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً وَ الْجِبالَ أَوْتاداً.
نبأ (٧٨) ٦ و ٧
٢٢. تشبيه برافراشتن كوه طور (بر قوم موسى) به ابر سايهافكن:
وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ [٥] ...
اعراف (٧) ١٧١
[١] . مقصود از «من جبال فيها من برد» آن است كه ابرهاىيخى در آسمان، همانند كوهها، گرديده است. (التبيان، ج ٧، ص ٤٤٧)
[٢] . مقصود از «اعلام» علامت است وكوه هم علامت ناميدهشده است و تشبيه كشتيها به كوه به جهت عظمت و ارتفاع آن است. (الميزان، ج ١٨، ص ٦١)
[٣] . «طود» كوه عظيم است. (مفردات، ص ٥٢٨، «طود»)
[٤] . معناى آيه شريفه اين است كه اگر ممكن بود كه قرآن بر كوهى نازل شود قطعاً كوه با آن همه صلابت و عظمت و بزرگى و مقاومتى كه در برابر حوادث دارد مىديدى كه از ترس خداى عزّوجلّ متلاشى مىشد. حال كوه كه چنين است، انسان سزاوارتر از آن است كه وقتى قرآن بر او تلاوت مىشود و يا خودش آن را تلاوت مىكند قلبش خاشع گردد. (الميزان، ج ١٩، ص ٢٢١)
[٥] . آيه شريفه درباره قوم موسى است. (زبدةالتفاسير، ج ٢، ص ٦٢١)