فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٦٧ - كليد زمين
لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ ....
شورى (٤٢) ١٢
٣. خداوند، آگاه و مطّلع از كليدهاى آسمان:
لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ.
شورى (٤٢) ١٢
كليد خانه
٤. جواز استفاده كليدداران از خوراكيهاى موجود در منازل، بدون اجازه خواستن از صاحبان آن:
... وَ لا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ ... وَ لا عَلى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ ... أَوْ ما مَلَكْتُمْ مَفاتِحَهُ [١] ...
نور (٢٤) ٦١
٥. سپردن كليد خانه به ديگران، منشأ جواز استفاده و خوردن از خوراكيهاى آن منزل:
... وَ لا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ ... وَ لا عَلى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ ... أَوْ ما مَلَكْتُمْ مَفاتِحَهُ ....
نور (٢٤) ٦١
كليددارى كعبه
٦. كليددارى كعبه و توليت مسجدالحرام، شغلى مهم و افتخارآميز در جاهليّت:
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها [٢] ...
نساء (٤) ٥٨
أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ [٣] بِاللَّهِ ...
توبه (٩) ١٩
٧. همسنگ قرار دادن آبدهى به حاجيان و كليددارى مسجدالحرام، با ايمان به خدا و آخرت و جهاد در راه خدا، كارى ظالمانه و مورد ملامت و سرزنش خداوند:
أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ جاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ [٤] الظَّالِمِينَ.
توبه (٩) ١٩
كليد زمين
٨. زمين، همچون آسمانها، داراى كليدهاى متعدّد:
لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ....
زمر (٣٩) ٦٣
لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ....
شورى (٤٢) ١٢
٩. كليدهاى زمين، در اختيار خداوند:
لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ....
زمر (٣٩) ٦٣
[١] . «مفاتح» جمع «مفتاح» به معناى آنچه كه با آن چيزىگشوده شود. (مفردات، ص ٦٢٢، «فتح»)
[٢] . در شأن نزول آيه آمده: پيامبر صلى الله عليه و آله در روز فتح مكّه، كليد كعبه را از دست عثمان بن طلحه گرفت تا به عبّاس بدهد، آيه نازل شد و حضرت را مأمور كرد كليد را به عثمان برگرداند. (مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٩٩؛ الكشاف، ج ١، ص ٥٢٣)
[٣] . شأن نزول آيه مذكور را تفاخر عبّاس بن عبدالمطلب و طلحة بن شيبه بر سر كليددارى كعبه و سقايت حاجيان ذكر كردهاند. (مجمعالبيان، ج ٥-/ ٦، ص ٢٣)
[٤] . گفته شده است: اين آيه شريفه درباره حمزه، على عليه السلام، جعفر، عبّاس و شيبه نازل شده است كه آنان [عبّاس و شيبه] به منصب آبرسانى به حاجيان و پردهدارى [كليددارى] كعبه افتخار مىكردند، پس خداوند- عزّوجلّ- اين آيه را نازل فرمود: آيا منصب آبرسانى به حاجيان و آباد كردن مسجدالحرام را با [عمل] كسى كه به خدا و روز قيامت ايمان آورد و در راه خدا جهاد كرد، همانند قرار دادهايد؟ آنان نزد خدا مساوى نيستند. (اسبابالنزول، واحدى، ص ١٦٤؛ الكافى، ج ٨، ص ٢٠٤، ح ٢٤٥؛ تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ١٩٣، ح ٧٨)