وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَ كُفْراً وَ تَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ إِرْصاداً لِمَنْ حارَبَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنا إِلَّا الْحُسْنى‌ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ.

توبه (٩) ١٠٧

٣٩. مسجد ضرار، كمينگاه محاربه‌كنندگان با خدا و رسول صلى الله عليه و آله:

توبه (٩) ١٠٧

٤٠. آمادگى نگهبانان جهنّم، در كمينگاههاى خود، براى مراقبت از دوزخيان:

إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً [٢].

نبأ (٧٨) ٢١

نيز---) جهنّم، نگهبانان جهنّم‌

كمين مسلمانان‌

٤١. لزوم كمين كردن و آمادگى مسلمانان، در مقابل مشركان جنگ‌افروز:

فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ ....

توبه (٩) ٥

٤٢. كمين كردن، شيوه‌اى براى ايجاد فشار و ضربه زدن به دشمنان مشرك:

توبه (٩) ٥

٤٣. فرمان كمين كردن به مسلمانان از سوى خدا، در تمام كمينگاهها براى ضربه زدن به رهگذران مشرك صدر اسلام:

توبه (٩) ٥

رهايى از كمين مسلمانان‌

عوامل رهايى از كمين مسلمانان‌

١. اقامه نماز

٤٤. اقامه نماز، پس از توبه مشركان، عامل رهايى آنها از كمين مسلمانان:

فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ ... فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ.

توبه (٩) ٥

٢. ايمان‌

٤٥. ايمان مشركان به خداوند، عامل رهايى آنان از كمينهاى آماده شده مسلمانان، براى ضربه زدن به آنان:

فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تابُوا ... فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌ [٣].

توبه (٩) ٥

٣. پرداخت زكات‌

٤٦. پرداخت زكات، پس از توبه مشركان، راهى براى نجات آنها از كمين مسلمانان:

فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تابُوا ... وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ.

توبه (٩) ٥

[١] . يعنى گذر تمام بندگان خدا به او مى‌افتد و او از احدى غافل نيست و هيچ عملى از اعمال آنها از ديده خداوند پوشيده نيست، چرا كه خداوند جميع اقوال و افعال بندگان را مى‌شنود و مى‌بيند آن‌گونه كه بر كسى كه در كمينگاه باشد پنهان نيست. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٧٣٩)

[٢] . در برداشت مزبور، «مرصاد» اسم مكان گرفته شده است. (روح‌المعانى، ج ١٦، جزء ٣٠، ص ٢٣)

[٣] . امام باقر عليه السلام: مراد از توبه، ايمان كافران است. (البرهان، ج ٢، ص ٧٤٠، ح ٢)