أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ يَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدى‌ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا [٥] سَبِيلًا.

نساء (٤) ٥١

تنزيه از كهانت‌

١٤. پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مصون و پاك از هرگونه كهانت:

فَذَكِّرْ فَما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِكاهِنٍ وَ لا مَجْنُونٍ.

طور (٥٢) ٢٩

إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ‌ وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ‌ تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ.

حاقّه (٦٩) ٤٠ و ٤٢ و ٤٣

١٥. منزّه بودن قرآن از كهانت:

وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى‌ مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا.

اسراء (١٧) ١٠٦

إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ‌ وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ‌ تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. [٦]

حاقّه (٦٩) ٤٠ و ٤٢ و ٤٣

١٦. كاهن نبودن پيامبر صلى الله عليه و آله، نعمتى از جانب خداوند در حق آن حضرت:

فَذَكِّرْ فَما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِكاهِنٍ وَ لا مَجْنُونٍ. [٧]

طور (٥٢) ٢٩

[١] . جمله «قليلًا ما تذكّرون» درصدد توبيخ مشركان به سبب نسبت كهانت به پيامبر صلى الله عليه و آله است. (الميزان، ج ١٩، ص ٤٠٤)

[٢] . اين آيه و مابعد آن عطف بر مدخول «فاء» در جمله «فاتّخذوه وكيلًا» است، پس معنا چنين مى‌شود: او را وكيل بگير كه لازمه وكيل گرفتن او اين است كه بر آنچه مى‌گويند و با آن تو را اذيّت و استهزا مى‌كنند به امورى از قبيل كهانت و شاعرى و ... صبر كنى. (الميزان، ج ٢٠، ص ٦٦)

[٣] . مراد از ظلم در آيه شريفه، سخنان ركيك مثل شاعرى و كهانت نسبت به پيامبر صلى الله عليه و آله است. (مخزن‌العرفان، ج ٩، ص ٢٩٧)

[٤] . مراد از «قول مختلف» سخنان ضدّ و نقيض كافران درباره پيامبر صلى الله عليه و آله كه گاهى او را كاهن، گاهى شاعر، گاهى مجنون و ... مى‌خواندند. (همان، ج ١٣، ص ٣٠٦)

[٥] . بر اين اساس كه مراد از «الّذين أوتوا نصيباً من الكتب» جماعتى از يهود و مقصود از طاغوت كهانت باشد. (مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٩٣؛ روح‌المعانى، ج ٤، جزء ٥، ص ٨٣)

[٦] . آيه شريفه اشاره به اين است كه كفّار مى‌گويند: اين قرآن‌سحر و كهانت است لكن خداى علّام، مؤكّداً مى‌گويد: ما قرآن را بر تو فرستاديم، قرآن نه از قبيل سحر است و نه از قبيل كهانت، بلكه از نزد پروردگار تو فرود آمده است. (مخزن‌العرفان، ج ١٤، ص ٢٤٩)

[٧] . اينكه خداوند، كاهن نبودن پيامبر صلى الله عليه و آله را به «بنعمة ربّك» مقيّد كرد، خواست تا بر خصوص آن جناب منّت بگذارد و بگويد كه تو نعمت خاصّى دارى و آن نعمت نمى‌گذارد در معرض كهانت باشى. (الميزان، ج ١٩، ص ١٨)