ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٤ - شناخت با تدبر

( ٣ - فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً ) [١] ( قسم به تدبير كنندگان امر ) .
نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است
نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است نتيجهء يكم - تدبير كه عبارتست از انديشه در جريان امور ، با نظر به مواد آن ، دقت و تحقيق در آيندهء امور را در بر مى گيرد ، لذا تحقيق و تدبير در محتويات آيات قرآنى كه سرنوشت حيات انسانى و نهايت آنرا كه با اهميت شديد مطرح ميكند ، همان ضرورت را دارد كه تفكر در آغاز آفرينش او و با نظر به روايتى كه از امير المؤمنين ( ع ) وارد شده است : ان لم تعلم من اين جئت لا تعلم الى اين تذهب ( اگر ندانسته باشى كه از كجا آمده اى ، نخواهى دانست كه بكجا مى روى ) .
اين اصل كلى هم روشن مى شود كه :
انجام شناسى بدون آغاز شناسى امكان پذير نيست
انجام شناسى بدون آغاز شناسى امكان پذير نيست قرآن مجيد با اين كه در صدها مورد بشر را به آغاز خلقت و جريان بوجود آورندهء آن توجه مى دهد ، با اين حال پايان و انجام جهان و حيات بشرى را در اين خاكدان كه دلايل منطقى قطعى هدفدار بودن آنرا بخوبى اثبات ميكند بطور جدى و مؤكد گوشزد ميكند . اين تأكيد براى آنست كه اگر برخى از مردم در بارهء آغاز جهان ابهامى داشته باشند و نتوانند آنرا با اصول كامل توضيح بدهند ، مى توانند با تدبير صحيح در سرنوشت آينده شان بوسيلهء احساس تكليف برين بقول كانت حيات خود را از پوچى نجات بدهند و از همين نقطهء نهائى به نقطهء آغاز برگردند .
نتيجهء دوم - اهميت تدبر در جريان حيات بقدريست كه در آيهء شمارهء ٣ مورد سوگند قرار گرفته است ، خواه مقصود از « مدبرات » فرشتگان باشند

[١] النازعات آيهء ٥ .