ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣٥ - نوع يكم - مطالبهء دليل و برهان براى هر ادعائى كه بعنوان ابراز واقعيت مطرح مى گردد

( ١٣ - شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَبَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَالْفُرْقانِ ) [١] ( ماه رمضانى كه قرآن را در آن نازل كرد ، اين قرآن براى مردم هدايت و دلايلى از هدايت و تفكيك حق از باطل است . كلمه بينه در شكل مفرد و جمع آن ( بينات ) در حدود ٧٠ مورد از آيات قرآنى آمده است .
نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است
نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است اين مبحث از شناخت بدون ترديد يكى از اساسىترين مباحث است كه بدون تصفيه و تحقيق لازم و كافى در آن چيزى جالب توجه در قلمرو شناخت نخواهيم داشت . نتايج بسيار مهمى از آيات مورد بررسى بدست مى آيد كه ما جمله اى از آنها را متذكر مى شويم :
نتيجه يكم - هر ادعائى كه از بشر صادر مى گردد ، بايد از دليل و برهان برخوردار باشد .

نتيجه يكم - هر ادعائى كه از بشر صادر مى گردد ، بايد از دليل و برهان برخوردار باشد .
ادعاى بدون دليل نه تنها اثبات نمى شود ، بلكه ممكن است به عللى موجبات اشتباه و خطا ، در معرفتهاى صحيح را نيز بوجود بياورد .
مثلا با تكيه به شخصيت گوينده و يا احتياج شنونده به چنان مطلبى كه ابراز مى شود و دليلى ندارد ، يا خوشايند بودن ادعا و غير ذلك . با اين علل شناختهاى بى اساس فضاى معرفتى جامعه را آلوده مى سازد .
نتيجه دوم - بد بينى در بارهء افكار
نتيجه دوم - بد بينى در بارهء افكار و عقايدى كه ابراز مى گردد اگر چه مطابق واقعيت بوده باشند . بنظر مى رسد يكى از علل بى توجهى بعضى از اشخاص به مسائل فلسفى همين است كه دعاوى بى دليل كه تنها مستند به ذوق شخصى متفكران است ، در خيلى از مكتبهاى فلسفى وارد شده و حس دليل جوئى آنان را مختل مى سازد .
نتيجه سوم - اصرار و تأكيد فراوان به مطالبهء دليل و برهان در آيات قرآنى
نتيجه سوم - اصرار و تأكيد فراوان به مطالبهء دليل و برهان در آيات قرآنى يكى از روشنترين دلايل الهى بودن دين اسلام و قرآن است كه كمتر

[١] البقرة آيه ١٨٥ .