ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٥ - ١١ - انديشهء برين

ديگر كه هدف گيرى شده است ، احتياج به حذف و انتخاب واحدها و روابط دارد . گاهى رسيدن به هدف با يك انديشهء منطقى به ده‌ها يا صدها عمل و انعكاسات ذهنى و بهره بردارى از حافظه و غير ذلك احتياج دارد و بدان جهت كه در انديشهء منطقى وصول به يك هدف معين اساسىترين ركن جريان فكرى است ، لذا مى توان گفت : انديشهء منطقى آشكار ترين جريان عمل ذهنى است كه كمترين غفلت و اختلال اراده در جريان مزبور ممكن است به شكست كامل انديشه بيانجامد .
١١ - انديشهء برين انديشهء برين عبارتست از آن جريان هدفدار ذهنى كه در مبانى عالى رابطهء انسان با جهان و هويت اصلى آن دو ، بكار مى فتد . واحدهاى اين انديشه از مبادى و نتايج كلى انديشه‌هاى منطقى رسمى بهره بردارى مى شود . بعنوان مثال : يك انديشهء منطقى رسمى كه حركت را از واحدهاى روشن آغاز نموده و آنرا تا روشن ساختن مجهول مثلا ادامه مى دهد ، انديشهء برين در بارهء آن زير بنا و نتيجه اى كه از حركت منطقى ذهن بدست مى آيد ، فعاليت ميكند . مثلا واحد روشن يعنى چه ارتباط نتيجه با آن واحد روشن از چه قرار است ممكن است اين گونه جريانات ذهنى را انديشهء فلسفى بناميم . و بهر حال مسئلهء اصطلاح چندان مطرح نيست ، آنچه كه مهم است اينست كه چنين جريان فكرى در ما فوق انديشه‌هاى منطقى وجود دارد . نوعى از انديشهء برين جريانى است از نفوذ آگاهيها به ما وراى نمودهاى جارى در ديدگاه حسى و منطقى بسوى هدفهائى كه كاملا مشخص نشده‌اند ، ولى مانند ستارگان بسيار بسيار دور كه از جايگاهى كه ناظر تماشا ميكند ، بدشوارى ديده ميشوند ، قابل دريافت مى باشند . مانند مطالعهء هدف حركتهاى هستى در پرواز يك پرندهء ناچيز .
و مانند جريان فكر در بارهء قانون كلى حاكم بر جهان هستى با ديدن قوانين محدود