احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٦١١ - خودآرايى به مكارم اخلاق

ولا يغلبه فرجه، ولا يحسد الناس، ولا يقتّر، ولا يبذّر، ولا يسرف، ينصر المظلوم، ويرحم المسكين، نفسه منه في عناء والناس منه في راحة، لا يرغب في‌عزّ الدنيا ولا يجزع من ذلّها، للناس هَمٌّ قد أقبلوا عليه، وله هَمٌّ قد شغله، لا يرى في حلمه نقص ولا في رأيه وهن، ولا في دينه ضياع، يرشد من استشاره، ويساعد من ساعده، ويكيع عن الخنا والجهل‌

» [١].

«مؤمن داراى قوّت در دين، و عزم استوار با نرمش، و ايمان با يقين، و حرص در فهم و درك، ونشاط در هدايت، و نيكوكارى دراستقامت، و علم با حلم، و خردمندى در نرمى، و سخاوت در حق، و ميانه‌روى در دارائى، و تحمّل در ندارى، و بخشش در قدرت، وطاعت الهى در خيرخواهى، و بازدارى از شهوت، و پرهيزكارى در شوق، و حرص در جهاد، و نماز در هنگام كار، وشكيبايى در سخن‌مى‌باشد. در مشكلات و تحوّلات با وقار و متانت، در مصيبتها شكيبا، در نعمت و آسايش، شكرگزار است. غيبت نمى‌كند، تكبّرنمى‌ورزد، قطع رحم نمى‌كند، نه سست وبى‌حال است و نه سخت و غليظ، چشمش بر او پيشى نمى‌گيرد، شكمش او را رسوا نمى‌سازد، شهوتش بر او چيره نمى‌شود، به مردم حسادت نمى‌ورزد، نه خسيس وسختگير است و نه اسرافگر، مظلوم را يارى مى‌كند، بر مسكين‌مهربانى مى‌نمايد، نفسش از او در مشقّت امّا مردم از او در آسايش هستند، در عزّت دنيا رغبت نمى‌كند، و از خوارى دنيا بى‌تابى‌نمى‌نمايد، مردم هدفى (دنيوى) دارند و به آن رو آورده‌اند، امّا او در انديشه چيز ديگرى است كه وى را از دنيا بازداشته و به خودمشغول كرده است، در عقل او، نقص و در رأى او، ضعف و در دين او، گمراهى ديده نمى‌شود. هركه از وى مشورت بخواهد، او راراهنمائى مى‌كند و هركه از او كمك بخواهد، كمكش مى‌نمايد و از ناسزاگوئى و جهالت پرهيز مى‌كند.»

٢- از پيامبر اسلام‌صلى الله عليه وآله روايت شده كه جبرئيل نزد حضرت آمد وگفت:

يا رسول اللَّه، إنّ اللَّه أرسلني إليك بهدية لم يعطها أحداً قبلك، قال رسول اللَّه‌صلى الله عليه وآله: ما هي؟ قال: الصبر وأحسن منه، قال: وما هو؟ قال: الرضا وأحسن‌منه، قال: وما هو؟ قال: الزهد وأحسن منه، قال: وما هو؟ قال: الإخلاص وأحسن منه، قال: وما هو؟ قال: اليقين وأحسن منه، قال: قلت: وما هو ياجبرئيل؟ قال: إنّ مدرجة ذلك التوكّل على اللَّه عزّ وجلّ، فقلت: وما التوكّل على اللَّه؟ قال: العلم بأنّ المخلوق لا يضرّ ولا ينفع ولا يعطي ولا يمنع، واستعمال‌اليأس من الخلق، فإذا كان العبد كذلك لا يعمل لأحد سوى اللَّه ولم يرج ولم يخف سوى اللَّه، ولم يطمع في أحد سوى اللَّه، فهذا هو التوكّل، قلت: يا جبرئيل فماتفسير الصبر؟ قال: تصبر في الضرّاء كما تصبر في السرّاء، وفي الفاقة كما تصبر في الغنى، وفي البلاء كما تصبر في العافية، فلا يشكو حاله عند المخلوق بما يصيبه‌من البلاء، قلت: فما تفسير القناعة؟ قال: يقنع بما يصيب من الدنيا، يقنع بالقليل ويشكر اليسير، قلت: فما تفسير الرضا؟ قال: الراضي لا يسخط على سيّده أصاب من الدنيا أم لا يصيب منها، ولا يرضى لنفسه باليسير من العمل.