٤- اگر بعداز پايان يافتن خورشيد گرفتگى و ماه گرفتگى علم به وقوع آن پيدا كند چنانچه كسوف و خسوف كلّى بوده و همه قرص‌را در برگرفته است قضا واجب است و اگر جزئى باشد واجب نيست.

٥- امّا در ساير نمازهاى آيات، اگر تأخير از روى عمد يا فراموشى باشد، واجب است كه در طول عمرش بجا آورد. امّا اگر علم به‌وقوع حادثه پيدا نكرده تا اينكه وقت تمام شود يا وقت متّصل به زمان وقوع حادثه، تمام شود، احوط اين است كه در طول عمر بجاآورد.

٦- اگر حادثه در وقت نماز يوميّه رخ دهد چند صورت دارد:

الف- اگر وقت براى هر دو كافى باشد، مخيّر است هر كدام را جلوتر بجا آورد و شايد بهتر آن باشد كه يوميّه را مقدّم كند.

ب- اگر وقت يكى از آنها تنگ و وقت ديگرى زياد باشد، آن نمازى را كه وقتش تنگ شده بر ديگرى مقدّم بدارد.

ج- اگر وقت هر دو تنگ شده باشد، يوميّه را مقدّم كند.

د- اگر به يوميّه شروع كرده باشد سپس در بين نماز بفهمد كه وقت نماز آيات تنگ شده است، اگر وقت يوميّه زياد باشد، آن راقطع كرده و اوّل نماز آيات را بخواند.

ه- اگر برعكس، شروع به نماز آيات كند و بعد بفهمد كه وقت نماز يوميّه تنگ شده است، نماز آيات را قطع كند و يوميّه را بجاآورد و بعد نماز آيات را از همانجا كه قطع كرده تمام كند در صورتيكه در بين دو نماز، عمل منافى نماز را مرتكب نشده باشد و گرنه‌بايد نماز آيات را از نو بخواند.

٧- خورشيد گرفتگى و ماه گرفتگى از راههاى ذيل اثبات مى‌شود:

الف- به واسطه آگاهى و مشاهده شخصى.

ب- شهادت دو شخص عادل.

ج- خبر دادن مراكز علمى ذيربط، و رصدگاهها در صورتيكه اطمينان‌آور باشد.

د- هر طريق ديگرى كه در عرف اطمينان‌آور باشد.

٨- وجوب نماز آيات به اهالى آن شهر و منطقه‌اى اختصاص دارد كه در عرف صدق كند كه حادثه در نزد آنان اتّفاق افتاده‌است واگرصدق نكند واجب نمى‌شود.

٩- اگر زن در حالت قاعدگى يا نفاس باشد كه حادثه واقع شود، نماز آيات بر او واجب نيست.

١٠- اگر چند حادثه موجب نماز آيات در يك وقت اتّفاق بيفتد مثل كسوف وزلزله و صاعقه در يك زمان، واجب است كه به‌تعداد آنها نماز تكرار شود.