احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٨٣ - صفوف جماعت
و مقدّمات آن باشد، احوط اين است كه دراين صورت درباره صحّت نماز او اطمينان حاصل شود.
دوّم- نبودن حايل
شرط دوّم اين است كه بين امام و مأموم يا بين مأموم و مأمومين ديگرى كه به امام متّصل هستند، حايلى كه فاصله شود و مانع ازمشاهده گردد، وجود نداشته باشد. البتّه اين شرط در صورتى است كه مأموم مرد باشد يا زنى باشد كه به امامت زنى ديگر نمازمىخواند امّا وجود حايل بين مأموم زن و امام مرد اشكال ندارد بشرطى كه زن بتواند در افعال نماز از امام متابعت كند.
جزئيات مسأله بدين شرح است:
١- فرق ندارد كه حايل، ديوار باشد يا پردهاى از پارچه و غير آن بلكه حتّى اگر گروهى از مردم غير نمازگزار بعنوان يك پوششانسانى بين او و امام فاصله شوند، حايل محسوب مىشود.
٢- حايل كوتاهى كه در هنگام ايستادن و نشستن مانع از مشاهده نمىشود اشكال ندارد.
٣- اقوى اين است كه حايل شيشهاى هم وجود نداشته باشد هر چند پشت آن مشاهده مىشود زيرا عرف آن را حايل و مانع مىداند.
٤- اگر در بين نماز، حايل نصب شود بنابر نظر اقوى، جماعت كسانيكه پشت حايل قرار دارند باطل مىشود و نماز آنان به فرادىتبديل مىگردد مگر اينكه آن حايل بعداز نصب، بسيار زود برداشته شود.
سوّم- جلوتر نبودن از امام
شرط ديگر اين است كه جاى ايستادن مأموم از جاى ايستادن امام جلوتر نباشد بلكه شايسته است مأموم اگر يك نفر باشد درطرف راست امام و اندكى عقبتر از او بايستد و اگر بيش از يك نفر باشند، پشت سر امام، صف تشكيل بدهند. پس اگر نمازگزار ازاوّل نماز جلوتر از امام بايستد يا در بين نماز از امام جلو شود، نمازش به عنوان جماعت باطل مىشود. ايستادن مأموم برابر با امامجايز است، اگرچه احوط اين است كه عقبتر از امام بايستد.
اگر مأموم در بين نماز از روى سهو يا جهل يا اضطرار، از امام جلو شد، نماز او فرادى مىشود و نمىتواند دوباره به جماعتبپيوندد مگر اينكه فوراً و بدون فاصله قابل توجّهى به جماعت بازگردد كه دراين صورت بقا بر جماعت بعيد نيست.
چهارم- بلندتر نبودن جاى امام
١- شرط ديگر اين است كه جاى ايستادن امام بايد از جاى مأموم به طور عمودى (مانند