احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٦٩ - نيت واخلاص در كتاب وسنت
أجد بينهما شيئاً لنمته». [١]
«مثل اينكه انسان بگويد: من شب گذشته نماز گزاردم وروز گذشته روزه گرفتم ومانند آن.»
سپس امامعليه السلام فرمود: «مردمى بودند كه وقتى شب را صبح مىكردند مىگفتند: ما ديشب نماز خوانديم وديروز روزهگرفتيم.» پس علىعليه السلام فرمود: «اما من شب وروز را مىخوابم واگر بين شب وروز فرصتى يافتم، نيز مىخوابم.»
مهم باقى ماندن بر عمل است
١٧- امام باقرعليه السلام فرمود:
«الإبقاءُ على العملِ أَشَدُّ مِنَ الْعَمَلِ».
قيل له: وما الإبقاء على العمل؟ قال:
«يَصِل الرجل بصلةٍ وينفق نفقة للَّه وحده لا شريك له فتُكتب لهسرّاً، ثمّ يذكرها فتكتب له علانية، ثمّ يذكرها فتمحى وتُكتب له رياءً». [٢]
«نگهدارى عمل، سختتر از خود عمل است. گفته شد: نگهدارى عمل چيست؟ فرمود: كسى صله رحم مىكند وتنها براىخداوند يكتا وبى شريك، انفاق مىنمايد، اين عمل براى او به عنوان يك عمل پنهانى نوشته وثبت مىشود. پس او آن عمل را براىديگران نقل مىكند، پس آن ثبت اوّلى محو مىشود وبراى او به عنوان يك عمل علنى نوشته مىشود. سپس او دوباره آن را براى ديگراننقل مىكند پس آن عمل، از پرونده او محو مىشود وبه عنوان ريا ثبت مىگردد.»
احكام نيّت:
١- در هر عمل عبادى واز آن جمله در نماز، نيت واجب است وبدون نيت، آن عمل باطل مىباشد. نيت يكى از اركان نمازاست. [٣]
٢- نيت عبارت است از: «قصد ومنظور انسان از انجام عمل». پس اگر امتثال فرمان خداوند وتقرّب به او را قصدكردى، قصد تو خالص بوده وعمل تو- ان شاء اللَّه- مقبول درگاه او واقع خواهد شد، اما اگر قصد امتثال دستور خداوند را نكرده باشىبلكه به خاطر شهرت وريا ومانند آن انجام بدهى، عمل تو باطل مىباشد.
٣- نيّت با فراهم آمدن انگيزه ومحرّك درونى وقلبى تحقق مىيابد، يعنى انگيزه انسان در عبادت، مثلًا در نماز، امتثال امرخداوند باشد. به زبان آوردن نيت يا از ذهن وقلب گذراندن
[١] وسائل الشيعه، ج ١، باب ١٤، ابواب مقدّمة العبادات، ص ٥٤، حديث ١.
[٢] همان، ص ٥٥، حديث ٢.
[٣] رُكْن، به آن جزء واجب نماز گفته مىشود كه كم يازياد كردن آن، عمداً ياسهواً، موجب بطلان نماز مىشود. اركان نماز عبارتند از: نيت، تكبيرة الاحرام، قيام درحال تكبيرة الاحراموقيام متصل به ركوع، ركوع ودوسجده.