احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٧٤ - استفتائات درباره خمس
بر من واجب است؟
ج: وسايل كسب و كار جزء مؤنه بشمار نمىآيد، مگر اينكه در صورت پرداخت خمس آن نتواند به كسب ادامه دهد، بنابراين اگرشرايط شخص طورى باشد كه اگر خمس اتومبيل را بپردازد، نتواند با بقيّه پول خود ماشين بخرد و امرار معاش كند، خمس بر اوواجب نمىباشد ولى در غير اينصورت بايد خمس را بپردازد.
س: كسى خودرو دارد كه بعضى اوقات به وسيله آن كسب و زمانى از آن استفاده شخصى مىكند چگونه خمس آن را محاسبهنمايد؟
ج: اگر اكثر اوقات بعنوان اتومبيل شخصى استفاده شود، خمس به آن تعلّق نمىگيرد، ولى اگر غالباً جهت كسب و كار از آن استفادهمىشود خمس دارد.
واگر از ابتداى خريد خودرو، استفاده شخصى و كسب، هر دو را قصد كرده باشد، نيمى از خمس آن را بايد بپردازد.
و گفته شده كه در هر صورت نسبت را بايد محاسبه نمايد. ولى گفته اوّل به قواعد فقهى نزديكتر است. و احتياط آن است كهدر موارد شك در موضوعات با ولىّ خمس مصالحه شود، و اللَّه اعلم.
س: اگر شخصى كارگر يا كارمند باشد و هر سال مقدارى از درآمد خود را پسانداز كند تا بتواند مغازه يا تاكسى يا خانهاىبراى اجاره دادن، خريدارى كند آيا به اين پسانداز، خمس تعلّق مىگيرد؟
ج: بلى، به ابزار و وسايل كار و كسب خمس تعلّق مىگيرد، همانطور كه به سرمايههاى انباشته نيز تعلّق مىگيرد.
س: اگر اتومبيل كرايهاى يا مغازه و نظاير آن را كه ابزار كار و كسب است، بفروشم تا اتومبيل شخصى يا خانه مسكونى موردنياز زندگى خريدارى نمايم آيا در قيمت چيزى كه مىفروشم خمس واجب مىشود؟
ج: قيمت املاك و سرمايههاى فروخته شده در صورتى كه خمس آن را قبلًا پرداخته باشد، خمس ندارد.
س: آيا در مبالغ هزينه شده- در طول سال مالى- در امور خيريه يا هديه به اعضاى خانواده خمس تعلّق مىگيرد مثل اينكهبراى فرزند خود، اتومبيل و براى زن و دختر خود طلا بخرد يا اينكه زمين و باغى را براى گذراندن تعطيلات، اصلاحوآماده سازد يا خانهاى براى فرزند خود كه در آستانه ازدواج است، بخرد؟
ج: در هزينههايى كه در شأن انسان باشد و اسراف نكند، خمس تعلّق نمىگيرد. چون جزء