احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٤٧٣ - استفتائات درباره خمس
خمس تعلّق مىگيرد؟
ج: اگر با پرداختن خمس سرمايه، فرصت شغلى خود را از دست مىدهيد، خمس تعلّق نمىگيرد مثلًا اگر بخواهيد با باقيمانده قيمتمنزل، مغازهاى را براى كسب و كار خريدارى كنيد وقيمت مغازه، به مقدار بقيّه قيمت منزل است كه اگر خمس آن كسر گردد، نمىتوانيد آن مغازه را خريدارى كنيد، خمس واجب نمىشود ولى اگر با باقيمانده پس از خمس، مىتوانيد سرمايهاى براى كسبخود قرار دهيد، بايد خمس باقيمانده بهاى منزل را بدهيد.
س: من داراى درآمدى ناچيز هستم و نمىتوانم خانه مسكونى خريدارى كنم مگر اينكه هر سال مقدارى از ثروت خود را دربانك يا غير آن پسانداز كنم، آيا به اين پسانداز خمس تعلّق مىگيرد در حاليكه سالهاى زيادى مىگذرد تا بتوانم پولخانه را جمع آورى كنم؟
ج: خُمس بر شما واجب نمىشود، اگر اين راه تنها وسيلهاى براى خريد خانه باشد.
س: در كشور ما هر كس بخواهد به حجّ مشرّف گردد بايد بهاى سفر حجّ خود را به مراكز ذيربط بپردازد و سالها منتظر نوبتباشد آيا خمس بر اين پول مترتّب است؟ البتّه با علم به اينكه فرد مورد نظر سال مالى خود را تنظيم كرده، و در يكى ازهمان سالها مبلغ هزينه حجّ را پرداخته است؟
ج: بر هزينه حجّ اگر مستطيع باشد، خمس واجب نمىشود زيرا جزيى از مؤنه بشمار مىآيد.
س: اگر كسى مبلغى را بعنوان رهن خانه با كرايه ارزان پيش پرداخت كند. آيا به مبلغ رهن خمس تعلّق مىگيرد، در حاليكه اونمىتواند با غير اين شيوه، خانهاى براى خود فراهم آورد؟
ج: خمس بر رهن مترتّب نيست، ولى اگر از رهن بى نياز شد، مانند ساير اموال او خواهد بود، واگر در طول سال مالى (خمس) از آن بى نياز گرديد، خُمس بر او واجب مىگردد.
س: كسى خانه يا ساختمان مسكونى داشته كه در قسمتى از آن سكونت گزيده وواحدهاى ديگر آن را اجاره مىدهد، آيا برقسمت استيجارى و درآمد حاصل از كرايه آن، خمس تعلّق مىگيرد؟
ج: بلى، بر آن قسمت از خانه يا ساختمان كه مورد نياز او نيست، خمس تعلّق مىگيرد، و در اجاره بها مشروط بر اينكه از مخارجساليانه (مؤنه) او بيشتر باشد نيز خمس تعلّق مىگيرد.
س: آيا به اتومبيل شخصى يا هر وسيله نقليه كه انسان از درآمد خود در ساليان متمادى جمع آورى كرده و آن را خريدارىنموده است، خمس تعلّق مىگيرد؟
ج: آنچه انسان در زندگى روزمرّه خود به آن نياز دارد جزء مؤنه محسوب مىگردد و لذا بر اتومبيل شخصى حتّى اگر از پسانداز ساليانمتعدّد او باشد، خمس تعلّق نمىگيرد مشروط بر اينكه اتومبيل از نيازهاى روزانه او مانند خانه مسكونى باشد.
س: من داراى اتومبيل هستم كه بعنوان تاكسى يا حمل كالا از آن براى كسب استفاده مىكنم، آيا خمس