احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٦٦ - احكام جهل، سهو و شك در نماز مسافر
احكام مردّد بودن
١- اگر كسى مسافرت كند و هشت فرسخ را هم بپيمايد ولى با رسيدن به مقصد، مردّد باشد كه آيا ده روز در آنجا بماند يا نه، تازمانى كه در ترديد است بايد شكسته بخواند هر چند سىروز هم در آنجا بماند امّا بعداز گذشتن سىروز بايد نماز را تمام بخوانداگرچه قصد اقامت ده روز هم نداشته باشد، بلكه حتّى اگر در همان روز هم قصد سفر داشته باشد.
٢- حكم ياد شده براى كسى است كه به مدّت سىروز در يك مكان به حالت ترديد به سر ببرد امّا اگر در مكانهاى متعدّد جدا ازهم يا در طول مسير مسافرت خود، مردّد باشد بايد شكسته بخواند هر چند بعداز گذشت سىروز هم باشد.
٣- اگر در يكجا به مدّت ٢٩ روز بين ماندن و رفتن مردّد باشد، سپس به جاى ديگرى مسافرت كند و در آنجا نيز ٢٩ روز را درحال ترديد باشد، بايد همچنان شكسته بخواند تا زمانى كه قصد اقامت ده روز در يك مكان نمايد يا سىروز را در يك مكان به حالترديد بماند.
٤- اگر قبلاز رسيدن به چهار فرسخ ترديد پيدا كند، از حين پيدا شدن ترديد بايد تمام بخواند زيرا اين حالت به معناى ترديد دراصل سفر است و چون به چهار فرسخ هم نرسيده، تا زمانى كه قصد پيمودن مسافت را نكند مسافر محسوب نمىشود امّا اگر در بين راهو قبلاز چهار فرسخى تنها در اقامت در برخى از منازل ترديد داشته باشد ولى قصد او براى پيمودن مسافت معتبر شرعى يعنى هشتفرسخ همچنان باقى است، بايد شكسته بخواند.
احكام جهل، سهو و شك در نماز مسافر
١- اگر مسافرى كه وظيفه او شكسته است، تمام بخواند چنانچه اصل حكم را مىداند امّا از باب سهو تمام خوانده، يا اصل حكمرا مىداند ولى خصوصيات آن را نمىداند، يا اصل حكم را مىداند ولى نسبت به موضوع جهل دارد (يعنى نمىداند كه آيا اينسفرش موجب قصر است يا نه) در همه اين حالات نمازش باطل است، امّا اگر نسبت به اصل حكم جهل داشته باشد، نمازشصحيح است.
برخى از نمونهها و مصداقهاى اين مسأله بشرح ذيل است:
الف- مسافرى كه مىداند وظيفهاش قصر است، اگر نماز چهارركعتى را عمداً تمام بخواند، نمازش باطل است.
ب- امّا اگر نماز را تمام بخواند و نسبت به واجب بودن قصر در سفر، جاهل باشد، اعاده بر او واجب نيست.