١١- اگر نماز گزار پيشانى خود را برروى چيزى بگذارد كه سجده برآن صحيح نيست، برخى از فقها گفته‌اند كه واجب است بدون‌اينكه سرش را بلند كند، پيشانى را به سوى چيزى كه سجده برآن صحيح است بكشاند، ولى اقوا اين است كه جايز است سر را بلند كندوبرجاى درست بگذارد واين باعث اضافه شدن سجده نمى‌شود ونمازش- ان شاء اللَّه- صحيح است زيرا حقيقت سجده خم شدن به‌زمين به قصد تعظيم است نه صرف گذاشتن وبرداشتن پيشانى.

١٢- اگر در هنگام نماز، آنچه سجده برآن صحيح است، مفقود شود بنابر احوط نماز را با سجده برهرچيزى كه امكان دارد، تمام‌كند وسپس اعاده نمايد. البته اين در صورتى است كه وقت نماز، وسعت داشته باشد اما اگر وقت، تنگ باشد، برلباسش يامعدن‌ياپشت دستش سجده كند.

١٣- اگر بعد از نماز ياحتى بعد از برداشتن سر از سجده، متوجه شود كه برچيزى سجده كرده است كه سجده برآن صحيح نبوده‌است، بگذرد ونمازش صحيح است، اما اگر در حالى متوجه شود كه او در سجده است پس اگر بتواند بايد پيشانى را برچيزى بگذاردكه سجده برآن صحيح است، وگرنه در صورت وسيع بودن وقت، نماز را تمام كند سپس آن را اعاده نمايد واگر وقت تنگ است، برهرچه امكان دارد سجده نمايد و نمازش صحيح است.

١٤- اگر به طور غير ارادى، سر از زمين برداشته شود، دوباره سر برسجده بگذارد وسجده خود را تمام كند وچيزى براو نيست‌وهردو يك سجده محسوب مى‌شود.

١٥- اگر نماز گزار از خم شدن كامل براى سجده عاجز باشد، به اندازه ممكن بايد خم شود ومهر را بالا بياورد و بر پيشانى‌اش‌بگذارد، واگر از اين كار هم عاجز باشد، بجاى سجده باسر اشاره كند، واگر اين هم براى او مشقت داشته باشد، باچشم اشاره كندوگرنه در قلبش نيت نمايد.

١٦- برچيزى كه بدن روى آن آرام نمى‌گيرد، نماز صحيح نيست مثل اسفنج نرم، ياكيسه‌هاى هوا، يا بالشهاى پَرِ خيلى نرم، ياخاك نرم كه دست وپا در آن فرومى‌رود، يا توده‌اى از خرمن گندم وجو ومانند آنها.

١٧- اگر هردو سجده را باهم يايك سجده را فراموش نمايد وقبل از آنكه وارد ركوع ركعت بعدى شود، بيادآورد، باز گرددوفراموش شده را بجا آورد، اما اگر در اثنا يابعد از ركوع متوجه گردد، اگر فراموش شده يك سجده باشد، به نمازش ادامه دهدوسجده فراموش شده را بعد از سلام فوراً قضاكند، واگر فراموش شده، هردوسجده باشد، نماز باطل شده است.

اگر همين حالت در ركعت اخير نماز اتفاق بيفتد، چنانچه قبل از سلام دادن، متوجه شود، سجده فراموش شده را بجا آورده‌ونماز را تكميل كند، اما اگر بعد از سلام دادن متوجه گرديد، پس اگر فراموش شده دو سجده بوده واو چيز باطل كننده نماز را هم‌انجام داده است، نماز او