احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٨٩ - احكام سجده
پس افتادن با رو برزمين وچسباندن شكم به زمين ودراز كردن پاها صحيح نيست، زيرا از نظر مسلمانان، سجده برآن صدق نمىكندهرچند همه اعضاى هفتگانه هم به زمين گذاشته شده باشد.
٢- گذاشتن همه پيشانى بر زمين لازم نيست بلكه آن مقدارى كه در عرف سجده گفته شود كفايت مىكند. معمولًا اگر به اندازه يكدرهم از پيشانى را برزمين بگذارد، سجده تحقق مىيابد، واحوط اين است كه به كمتر از يك درهم اكتفا نشود، اگر چه به اندازه بندانگشت وآن مقدار كه پيشانى روى مسواك ياچوب قرار مىگيرد هم كافى است.
٣- لازم است پيشانى به طور مستقيم بر محل سجده نهاده شود وهيچ گونه حايل ومانعى در ميان نباشد. پس اگر موى انبوهىبرپيشانى باشد كه مانع چسبيدن پيشانى بر محل سجده شود يا در محل سجده چيزى باشد كه سجده برآن صحيح نيست مانند پارچهوغيره، سجده صحيح نيست اما در ساير اعضاى ششگانه سجده اين شرط وجود ندارد واگر حايلى هم در ميان باشد، سجدهصحيحاست.
٤- محل سجده بايد طورى باشد كه پيشانى روى آن استقرار يابد وآرام بگيرد. پس اگر خاك ياگل به قدرى سست باشد كه پيشانىبر آن آرام نگيرد، سجده صحيح نيست، امّا اگر سفت باشد كه پيشانى برآن استقرار پيدا كند اشكال ندارد.
٥- اگر به پيشانى خاك يا گل بچسبد، بنابر احتياط، واجب است براى سجده دوم آن را پاك كند.
٦- در حالت عادى بايد در هنگام سجده كردن، باطن دوكف دست، روى زمين گذاشته شود. اما در شرايط اضطرارى پشت دستهم اشكال ندارد واگر يك يا هردو دست نمازگزار قطع شده باشد، نزديكترين قسمت باقيمانده را بايد بر زمين بگذارد.
٧- احتياط واجب اين است كه كف دست را به صورت پهن وگشاده، برزمين نهد پس در شرايط عادى، نهادن تنها سر انگشتان يانهادن دست مشت شده كفايت نمىكند.
٨- اما زانوها، نهادن مسمّاى آن برزمين كافى است.
٩- نسبت به دو انگشت بزرگ پاهم بنابر اقوا، چه روى آنها برزمين گذاشته شود ياپشت آنها يا سر آنها كافى است اگر چه احوطاين است كه سر دو انگشت بر زمين نهاده شود. اگر كسى انگشت بزرگ پايش مقطوع يا كوتاه باشد، ساير انگشتان خود را برزمينبگذارد، واگر همه انگشتان او قطع شده باشد باقى مانده پايش را برزمين بنهد.
١٠- اگر انگشت شست پايش را در هنگام سجده حركت دهد، پس اگر حركت ساده باشد كه با طمأنينه وآرام بودن بدن منافاتنداشته باشد اشكال ندارد، همچنين اگر باطمأنينه منافات داشته باشد ولى ذكر را بعد از آرام گرفتن، اعاده كرده باشد بازهم اشكالندارد، اما اگر ذكر را