احكام عبادات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٨٣ - ذكر ركوع

ميانه وسبّابه باهم به زانوها برسد كفايت مى‌كند، ورسيدن انگشت شست واجب نيست ولى احتياط اين است كه خم شدن در حدى‌باشد كه كفهاى دست به طور كامل برروى زانوها گذاشته شود.

٥- خم شدن‌هاى غير متعارف در تحقق ركوع كفايت نمى‌كند، مانند خم شدن خيلى كم، ياكج شدن به يكى از دوطرف هرچنددستان هم به زانو برسد، ياشكل‌هاى ديگرى كه در عرف، ركوع ناميده نمى‌شود.

٦- برافراد غير معمولى (مانند كسى كه دستانش خيلى بلند است به طوريكه باكمترين خم شدن به زانوهايش مى‌رسد يا كسى‌كه ساق پاهايش خيلى كوتاه است به گونه‌اى كه دستها به زانوهايش نمى‌رسد مگر با خم شدن خيلى زياد) واجب است كه مانندافراد عادى و معمولى ركوع نمايند.

٧- گذاشتن دستهابرزانوها از اجزاى ركوع نيست ولذا اگر ركوع ومقدار خم شدن، معمولى باشد، هرچند دستان روى زانو هم‌گذاشته نشود، اشكال ندارد.

ذكر ركوع:

٨- ذكر خداوند در ركوع واجب است، واحتياط اين است كه سه بار تسبيح كوچك يعنى «سُبْحانَ اللَّهِ» يايكبار تسبيح‌بزرگ يعنى‌ «سُبْحانَ رَبِّي الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ» گفته شود.

اگر چه اقوا اين است كه همه انواع ذكر از تسبيح يا تحميد «الْحَمْدُ للَّهِ» يا تهليل «لَا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ» يا تكبير «اللَّهُ‌أَكْبَرُ» ياغير آنها از اذكار ديگر كفايت مى‌كند، به شرطى كه اندازه آن از مقدار سه بار سبحان اللَّه گفتن، كمتر نباشد.

٩- بهتر آن است كه تسبيح بزرگ وهمچنين ساير ذكرها، سه بار تكرار شود، واضافه بر سه بار هم مستحب است، ونيز مستحب‌است تعداد تكرار فرد باشد مثل پنج وهفت و ...

١٠- اما در حالات استثنايى ماند تنگى وقت يا اضطرار، يكبار «سُبْحانَ اللَّهِ» گفتن هم كفايت مى‌كند.

١١- خواندن ذكر در موقعى واجب است كه نمازگزار به حدّ كامل ركوع برسد واطمينان واستقرار پيدا كند، همچنين واجب است‌قبل از آنكه از ركوع بلند شود، ذكر را كامل كند. پس در اثناى خم شدن به طرف ركوع، شروع به ذكر جايز نيست وهمچنين قبل ازاتمام ذكر واجب، بلند شدن از ركوع جايز نيست.

١٢- واجب است ذكر ركوع، دنبال هم وبه زبان عربى صحيح ادا گردد ودر حد امكان، حروف از مخرج طبيعى خود تلفظ شودوكلمات از حيث حركات اعرابى، صحيح ودرست بيان گردد.

١٣- جمع بين دو تسبيح كوچك وبزرگ وهمچنين جمع بين آن دو وساير ذكرها اشكال ندارد.