بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٩٣ - توضيح انحاء در مقام بيان نبودن متكلم

است و مقصود از « مواضع الامساك» اعضائى است كه سگ شكارى گاز مى‌گيرد.

قوله: انّها تتنجّس: ضمير در « انّها » به مواضع الامساك عود مى‌كند.

قوله: فيجب تطهيرها: يعنى تطهير هذه المواضع.

قوله: فلم يكن هو فى مقام بيان هذه الجهة: ضمير « هو » به قوله تعالى راجع است.

قوله: فانّ الاصل العقلائى يقتضى بان يكون الخ: عبارت صحيح آنستكه گفته شود:

فانّ الاصل العقلائى يقضى بان يكون يا در صورت ضبط كلمه « يقتضى » با تاء كلمه « باء » جارّه از ابتداء « ان » برداشته شده و بگوئيم: يقتضى ان يكون الخ.

قوله: على انّه ملتفت غير غافل: ضمير در « انّه » به متكلّم راجع است.

قوله: عند الشّكّ فى ذلك: مشار اليه « ذلك » التفات و غفلت و هزل مى‌باشد.

قوله: كذلك يحملونه على انّه فى مقام البيان: ضمير منصوبى در « يحملونه » به متكلّم راجع است چنانچه ضمير در « انّه » نيز چنين مى‌باشد.

قوله: و الّا لو كان قد اراده واقعا: كلمه « و الّا» معنايش همان عبارت بعدى يعنى « لو كان قد اراده» مى‌باشد.

قوله: لكان عليه البيان: ضمير در « عليه » به متكلّم راجع است.

قوله: و المفروض انّه حكيم الخ: ضمير در « انّه » به متكلّم راجع است.

قوله: و هو فى مقام البيان: ضمير « هو » به متكلّم راجع است.

قوله: و اذا لم يبيّن و لم يقيّد كلامه: تمام ضمائر به متكلّم راجع مى‌باشند.

قوله: فيعلم انّه اراد الاطلاق: ضمير در « انّه » به متكلّم عود مى‌كند.

قوله: و الّا: يعنى و اگر اراده اطلاق نكرده باشد.

قوله: لكان مخلّا بغرضه: ضمير در « لكان » و « غرضه » به متكلّم راجع است.

قوله: فاتّضح من ذلك: يعنى از شرح مقدّمات مذكور.