بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٠٩ - توضيح انحاء در مقام بيان نبودن متكلم

براى ما وجود نداشته و بدين ترتيب در حال اختيار نمى‌توان آنرا مدرك جواز مسح با پشت دست قرار دهيم و البتّه بمقتضاى « الاحتياط طريق النّجاة» جاى آن هست كه مكلّف احتياط كرده و حتّى الامكان با كف دست مسح نمايد.

بيان مراد

قوله: انّه من اىّ النّحوين: ضمير در « انّه » به انصراف راجع بوده و مقصود از « نحوين » استناد انصراف به لفظ و مستند بودنش بامر خارج از لفظ مى‌باشد.

قوله: للاختلاط على الانسان: كلمه « اختلاط » يعنى اشتباه.

قوله: و ما اسهل دعوى الانصراف: كلمه « ما » تعجّبيه بوده و معناى « ما اسهل» يعنى چقدر سهل و آسان است.

قوله: غير المتثبّت: يعنى كسى كه تفحّص نكرده است.

قوله: على انّه من اىّ نوع: ضمير در « انّه » به انصراف راجع است.

قوله: و هو يحتاج الى ذوق عال: ضمير « هو » به تشخيص انصراف راجع است.

قوله: و هنا تظهر الخ: يعنى در اينجا كه تشخيص انصراف محتاج به ذوق عالى است و از طرف ديگر هرآيه و حديثى خالى از ادّعاى انصراف نيست.

قوله: التّضلّع باللّغة: يعنى اطّلاع بر لغت.

قوله: و فقهها: يعنى و فهم لغت.

قوله: و آدابها: يعنى و آداب و احكام لغت.

قوله: و هو باب يكثر الابتلاء: ضمير « هو » به انصراف راجع است.

قوله: و له الاثر الكبير الخ: ضمير در « له » به انصراف عود مى‌كند.

قوله: من ادلّتها: يعنى ادلّه احكام.

قوله: انّ المسح فى الآيتين: يعنى آيه وضوء و تيمّم.

قوله: و ينصرف ايضا الى المسح الخ: ضمير در « ينصرف » به مسح راجع بوده و كلمه « ايضا » يعنى علاوه بر انصراف اوّلى.