بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١٥ - مقاله مرحوم مصنف در رابطه با مسئله تخصيص عام قرآنى بخبر واحد

اخبار بسيارى از اين ذوات مقدّسه صادر شده كه قرينه هستند بر صرف پاره‌اى از ظواهر قرآن از ظاهرشان و اين امر مسلّم و قطعى است كه احدى در آن شكّ و ترديد ندارد لذا با توجّه باين نكته اكنون مى‌گوئيم:

اگر خبر قطعى الصّدور باشد باينمعنا بدانيم حتما از معصوم عليه السّلام صادر شده جاى اشكال و شبهه نبوده و عموم قرآن را بدون دغدغه مى‌توان با آن تخصيص داد ولى اگر خبر سندش قطعى نبوده ولى دليل قطعى و علمى بر حجّيّت آن قائم شده باشد در اينجا امر دائر است بين اينكه خبر را طرح كنيم يعنى راوى آنرا تكذيب نمائيم و بين اينكه در ظاهر قرآن تصرّف نموده مثلا از عموم يا اطلاقش رفع يد كنيم زيرا در مضمون و دلالت خبر نمى‌توان تصرّف كرد چه آنكه نصّ بوده يا از قرآن اظهر مى‌باشد كما اينكه نمى‌توان از سند قرآن بملاحظه قطعى بودنش صرفنظر نمود و برگشت اينكلام بآن است كه در حقيقت دوران امر بين اينستكه با ظنّ بصدق خبر مخالفت نموده و آن را ناديده انگاريم يا با ظنّ بعموم آيه مخالفت كنيم و بعبارت ديگر:

دوران امر بين طرح دليلى است كه بر حجّيّت خبر دلالت داشته و بين طرح اصالة العموم لذا بايد ديد كه كداميك اولى به طرح نمودن و كدام سزاوار تقديم و عمل كردن مى‌باشند؟

بيان مراد

قوله: نصّ على ذلك القرآن نفسه: مقصود آيه (٧) از سوره آل عمران است كه مى‌فرمايد:

هو الّذىّ انزل عليك الكتاب منه آيات محكمات هنّ امّ الكتاب و اخر متشابهات.

قوله: و الظّاهر منه عام و مطلق: ضمير در « منه » به محكم راجع است.

قوله: فى انّه ورد فى كلام النّبىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: ضمير در « انّه »