معالجات علماى آلمان وهلند وجاى ديگر راجع بدواى (شيرين بيان) تكميل شود ميتوان اميدوار بود كه مرض موذى زخم معده كه هزاران سال دوا نداشت، بكلى بر بيفتد وبشر از اين بيمارى خطرناك رهائى يابد) حاليه بنده بطور تكميل خاصيت عجيب شيرين بيان را بعرض مىرسانم:
شرح خاصيت (شيرين بيان) وريشهء آن شيرين بيان (يعنى سوس) بزبان شيرازى (مهلك) بزبان اصفهانى (مژو) بزبان تركى شيرين بيان (شيرين بان) رشيه آنرا (اصل سوس) وبيخ مهلك مىگويند بزبان فرنگ (كليسربزه) مىگويند.
(شيرين بيان) نباتى است كه در بيشتر بلاد بهم مىرسد ونبات آن برروى زمين پهن مىشود وميچسبد بر آن ودر مكانيكه سبز شده، بدشوارى بر طرف مىشود وغلظت وضخامت آن از يك انگشت تا بقدر قبضه وزيادتر مىشود.
(رنگ گل شيرين بيان) مابين قرمزى وآبى مىباشد وبيشتر زرد رنگ است وريشهء آن بلند وپوست ريشهء آن سياه رنگ است ومغز ريشهء آن زرد است. يك رقم تلخ است ويك رقم شيرين است وريشه آن را كه (اصل سوس) مىگويند استعمال ميشود، تلخ آن سم است. وميگويند كه مار (شيرين بيان) را دوست ميدارد وخودشرا ميمالد بر علف نامبرده، لذا نبادا اين علف (زهر) آلوده شده باشد بايد (اصل سوس) را پوست بكنند ومغز ريشهء (اصل سوس) را استعمال كنند وبهترين شيرين بيان آنست كه شيرين كم ريشه زرد متوسط درغلظت وباريكى باشد وقوت آن تا ده سال باقى مىماند وبعد فاسد مىشود، طبيعت گرم در درجه دوم وخشك در درجه اول مىباشد وبعضى گرم در اول وبعضى معتدل در رطوبت وپيوسته ميدانند، خاصيت آن منضج اخلاط غليظ و مركبه ومسكن تشنگى والتهاب معده خصوص نقوع آن يعنى (خيس كرده كه نماليده باشند) وبخورند ونرم كنند سينه وحلق ودر عطشى كه از رطوبت توليد شده باشد چندان نفعى ندارد ومسهل رطوبت وغاسل اعضاى باطنى (اعضاى باطن بدن را شستشو ميدهد ومعده را پاك وسالم مىكند ووقتى كه معده پاك وسالم شد، تمام اعضاى بدن سالم است

(٨٩)