متوقف وكارهاى اعضاء را فلج وسلامتى را مختل وحيوان را ضعيف مىكند. حيواناتى كه تحت نظر پاستور با غذاهاى استرليزه شده تغذيه ميكردند پس از چندى نزديك بود بميرند، پاستور رژيم آنها را عوض كرد واغذيه خام به آنها خورانيد، بلافاصله ضعف وكسالت آنها برطرف شد. وبيشتر تأكيد پاستور براى ضد عفونى كردن آلات وادوات جراحى ودست وامكنه بودند نه غذاها وخوردنيها.
مبارزه باميكرب دانشمند ديگرى بنام روسن ژنه. متخصص علم غذاشناسى ميگويد: اگر بچيزهاى وحشت آور وترسناكى كه كلمه استرليزه در بردارد، خوب فكر كنيم بزودى پى خواهيم برد كه يك غذاى استرليزه چيزى است بى خاصيت، مانند يك زمين مرده جامدى كه حاصلخيز نيست وچيزى در آن نمى رويد. يك غذاى استرليزه غذا نيست بلكه چيزى است كه ظاهرا طعم يك غذا را دارد بدون آنكه از خاصيت وتأثير غذائى چيزى در آن يافت شود.
البته محتاج بتوضيح نيست كه در تهيهء مواد غذائى يا هر چيز ديگرى بايد رعايت نظافت را كرد. مثلا ميوه يا سبزى را نبايد نشسته خورد، نبايد در جاى كثيف گذاشت ونبايد بادست وظرف آلوده مصرف كرد.
نظافت وپاكى در كليهء اديان ومذاهب توصيه شده ودر اسلام شرط ايمان يا جزء آن قرار گرفته، اما نه آنكه بحد وسواس برسد. بنابراين اگر سبزيها را در جريان تند آبى بشويند ودر محل تميزى نگهدارى كنند از نظر بهداشت كاملا كافى است، ديگر احتياج نيست كه مثل بعضى از اشخاص وسواسى، سبزيها را در آب پرمنگنات بشويند وهمه چيز را از ترس وجود ميكروب با الكل ضد عفونى كنند. اين عادات وحركات كه مخصوصا در طبقه متجدد ديده مىشود وجزء آداب تمدن قرار گرفته مورد تمسخر دانشمندان است وجز خرافات پزشكى نام ديگرى بآن نمىتوان داد (عين عبارت يكى از دانشمندان)، خلاصه اينكه هنوز هم بسيارى از افراد مردم در اثر پرخوردن غذاهاى كنسرو شده واسترليزه ونخوردن ميوه وسبزى خام وزياد پختن وجوشاندن شير وغذاها دچار فقر ويتامينى وكمبود مواد حياتى هستند وچنانكه مىبينيم اين امر باعث حساسيت

(٢١)