يعنى آنكس كه بيماريها را آفريد دوايش رانيز مقرر فرموده است، همانا بهترين مداوا حجامت ورگ زدن وسياه دانه است.
مردى به حضرت امام صادق (ع) عرض كرد: صدائى در شكمم مىپيچد وايجاد درد مىكند، فرمود: چرا سياه دانه وعسل نمىخورى؟ بفرموده عمل كرد وبهبودى يافت.
در خواص سياه دانه (شونيز) ١ * (هامش) ١ - تخم گياهى است شبيه رازيانه سياه وتندبو گياه آن داراى برگهايى شبيه به برگ زبان در قفا است. گلهايش زرد وبنفش شيينز وسنيز وبوغنج وغرمج وكرتج هم گفته شده.
بعربى نيز شونيز يا (حبة السوداء) مىگويند. (*) سياه دانه گرم وخشك است در درجه دوم - اگر سياه دانه كوبيده با صابون بر صورت بمالند جلاى صورت دهد، گلف را ببرد، بوى سياه دانه بهق وبرص وزكام ودرد دندان را مفيد است.
سياه دانه دواى همه دردها مىباشد وخاصيتش تا هفت سال باقى مىباشد بعدا فاسد ميشود، محلل، ومدر بول وحيض وزياد كننده شير خانمها ومقطع اخلاط غليظ و جالى ومجفف (جلا دهنده وخشك كننده) ومنضج است (پزنده اخلاط تا اينكه مسهل بتواند بآسانى اخلاط فاسد را از بدن دفع كند) ومسقط جنين است. وترياق سموم بارده است، يعنى دفع سم بارد از بدن مىكند.
بخور سياه دانه هوام را بگريزاند وبراى قولنج ريحى (بادى) ودرد سينه وسرفه وقى المعده يعنى اخلاط فاسد قى كردن وغثيان واستسقاء ويرقان وسپرز و مداومت آن هر صبح با روغن زيتون براى سرخ كردن صورت وتصفيه خون نافع است، اما براى مردم امروزه كه ماده مرض عموم از حرارت است خوردن سياه دانه با روغن زيتون ضرر دارد.
خوردن سياه دانه با سركه براى اخراج اقسام كرم شكم نافع، خوردن دودرم (٣٢ نخود) سياه دانه تا سه روز با آب نيم گرم براى گزيدن سگ ديوانه ورتيلا (رتيل)

(٣١٨)