سرطان مرضى است سوداوى ابتدا بقدر بادام وكوچكتر پس بتدريج بزرگ مىشود، با صلابت شديد وكبودى رنگ (گرفته) واستداره شكل با اندك حرارت وريشه اى دارد شبيه باطن خرچنگ در بدن فرو رفته ومحكم شده، نوعى با درد شديد است، نوعى با درد كم مىباشد، بعضى متقرح مىشود (يعنى سرباز مىكند) وآنچه از سودا باشد متقرح مىشود، آنچه از بلغم است سوزنده است و متقرح نمى شود، ودر اطراف آن رگهاى سرخ وسبز نمايان شبيه بخرچنگ است.
علاجش تنقيه بدن است از خلط سودا بتدريج، در اصلاح حال جگر كوشند، لذا ماده بيشتر امراض مردم امروزه از خون سوخته، از خلط سوداى مركب از صفرا وبلغم مى باشد وچنانچه راجع بسرطان در وجود خودم كه امتحان نمودم ودر شماره اول بعرض رسيد بايد از خارج، سركه با سفيد آب قلع با آب كاسنى وگل سرخ ضماد نموده واز داخل بدن با آش جو با سركه وآب كاسنى وآب كاهو وغيره بدن را از اخلاط فاسد پاك كرد وضماد مكرر بگذارند كه سرباز كند (متقرح بشود) وچون سركه يك جانور سريع النفوذ ورساننده قوه دوا بمرض وبسيار خشك كننده وملطف وقطع كننده خلط غليظ است از داخل وخارج بهترين دوا براى سرطان است.
(واز آنچه در طبيعت گرم است بايد پرهيز كنند) مخصوصا اطباكه فعلا با برق معالجه مىكنند مريض زودتر هلاك مىشود.
اگر اين مرض تا در بدن ظاهر شد واز علامات نامبرده زود تشخيص مرض را بدهند وفورا بدستور نامبرده معالجه كنند، در مدت ١٠ روز معالجه مىشود واگر مرض را تشخيص ندهند يا در علاج سهل انگارى كنند، ديگر قابل معالجه نخواهد بود فقط معالجه بعد اگر مطابق دستور نامبرده باشد سه خاصيت دارد: اول مرض زياد نشود دوم - حفظ از تقرح. سوم - ايدمال آنچه متقرح شده. (سرطان سياه متقرح) كه لبهاى آن سطبر، برگشته بيرون چرك وبدبو آيد در كمال بدى مىباشد بيشتر زنها را در سينه ورحم وگلو ومردان را روده (امعاء) واحليل وساق پا عارض شود، از براى عضوى كه بخواهند بعضو مخصوص تبريد كنند ضماد سركه وسفيد آب نامبرده بهترين

(٨٣)