براى خشك كردن بواسير فرزجه (زنان از جلو بردارند) آن براى تنقيه واصلاح رحم نافع وبا سركه براى بواسير وچرك گوش وغرغره آن براى ورم حلق وحقنه براى قرحه امعاء وسيلان رطوبت رحم واكتحال آن براى دمعه (آب آمدن از چشم) وانتشار وخشونت اجفان وتاكل مفيدست (پنج قلم آخر امراض چشم است) وآبغوره مقوى قوت ماسكه معده، مضر سينه ومورث سعال (سرفه)، مصلحش گل قند وشربت خشخاش است، بدلش آب سيب وسماق است وخواص ديگر نيز دارد.
براى سرگيجه وباد فتق وساير امراض بطوريكه مكرر بعرض رسانيدم اگر معده سالم باشد تمام اعضاء بدن سالم است واگر معده مريض باشد تمام اعضاء بدن مريض است، لذا سرگيجه از ثقل معده مىشود وباد و نفخ معده وروده اين مردم از حرارت ودو رطوبت مركب است لذا وقتيكه چهار روز آش آبغوره بازيره سياه ميل كنند وبعد از هر غذا دو مثقال گلقند بخورند وروز پنجم دوغ با گل سرخ ميل كنند وشب ششم پوست نارنج خشك كرده كوبيده يك مثقال با آب ميل كنند همچنين بهمين دستور مدامى آش آبغوره با زيره سياه ميل كنند وپنج روز يكمرتبه دوغ بت گل سرخ ميل كنند ومكرر پوست نارنج ميل كنند تمام امراض معده ونفخ وسوزش وجانور معده وسرگيجه همه را برطرف مىكند اگر چه مرض ده ساله باشد، ليكن بشرط پرهيز مخصوصا از غذاهاى ثقيل چونكه معده ئى كه از سالها مريض بوده حاليه طاقت هضم غذاى ثقيل را ندارد وهمان غذاى ثقيل سبب زياد شدن امراض مى باشد.
آخرين تعريف خاصيت آبغوره من ميتوانم خاصيت سيصد هزار دوا را از روى كتابهاى معتبر براى شما بيان كنم ومنفعت وضررش را بعرض برسانم، مع الوصف تا كنون كه ١٢ شماره راهنما نوشتم، بيشتر عرايض بنده تعريف آب غوره بود وحال آنكه ممكن بود دواهاى ديگرى بعرض شما برسانم ودواهاى ديگرى يا بدخوراك مىباشد، يا در دسترس شما نمىباشد ويا با بودجه شما

از تحفه حكيم مؤمن وراهنماى نجات از مرگ مصنوعى.

(٢٨٠)