دستهء پنجم، ساير مواد شير غير از آب وكازئين شير داراى مقادير زيادى قند لاكتوز و چربى است، املاح مخصوصا كلسيم وساير فلزات نيز در شير پيدا مىشوند وبراى اينكه شير زياد شود بايد مواد قندى مخصوصا توت وميوه هاى شيرين خورده شود، براى چربى نيز بايد زن بچه شيرده همه روزه مقدارى كره را در شير حل كرده بخورد.
شير مادر داراى تمام ويتامينهاست بشرط آنكه مادر از آن ويتامين ها بخورد ودر غير اين صورت چون انسان قوه خلاقه ندارد ونميتواند ويتامين بسازد فاقد آن خواهد شد تنها ويتامينى كه تا كنون در شير نديده اند ويتامين (د) مىباشد كه آنرا هم بايد از آفتاب گرفت.
فوائد شير (ماك) (شير مادر از هنگام وضع حمل تا پنج هفته ماك محسوب مىشود) يكى از مواد خوراكى كه براى ساختن يك انسان سالم و نيرومند لازم است شير ماك مىباشد. در اين شير اسرار زيادى نهفته وفوائد بيشمارى براى تكميل ساختمان بدن انسان دارا مىباشد.
يكى از اين فوائد، مصونيت از بيماريهاست وقتى ميكربى وارد بدن انسان مىشود سربازان مدافع بدن موادى از خود ترشح مىنمايند كه ضد آن ميكرب است وبراى هميشه يا مدتى آن شخص از ابتلاء بآن مرض مصونيت پيدا مىنمايد. چنانچه شخصى كه يكبار سالك گرفت ديگر مبتلا بسالك نمىشود وهمچنين كسى كه مبتلا به آبله شد ديگر آبله نمىگيرد.
كوبيدن آبله وتلقيح (ب - ث - ژ) وهمچنين تلقيح ديفترى وامثال آنها روى همين اصل مىباشد مقدارى از اين مواد ضد ميكرب وارد شير ماك شده وكودك را مدتى از ابتلاء بآن مرض مصون ومحفوظ نگاه ميدارد.
دوره اين مصونيت سه تا چهار ماه است وبعدا نيز وقتى طفل بآن امراض مبتلا شود بيماريش خفيف خواهد بود. در خون مادر مواد مشابهى با ضد ميكربها وجود دارد كه ضد ترس، ضد پيرى، ضد خستگى وضد مواد خارجى وضد چرك مىباشند كه بتدريج

(٣٠٠)