اولا اسم مرض ها را عوض كرده مثلا مىگويند: مرض (قند) ديفترى (برنشيت) وغيره ومردم گمان مىكنند كه يك كارخانه قندسازى در معده ايشان توليد شده وبايد مقدار زيادى پول خرج كنند ومدت مديدى مريضى متحمل بشوند، تا اينكه آيا اين كارخانه قندسازى را از معده شان خارج بكنند ويا باين مرض از دنيا بروند وحال آنكه مرض قند فقط وفقط بول انسان از شدت حرارت يعنى غذائى كه در طبيت گرم است وشيرين است زياد خورده است، مخصوصا قند وشكر وچاى وامثال اينها زياد خورده وبواسطه خوردن اشياء نام برده بولش شيرين شده است، در حاليكه مىبايد بتوسط خوردن مبردات بسيار كه مكرر بعرض رسيده، از قبيل آش آب غوره وغيره وبدرقه گلقند و روز پنجم آبدوغ باخيار باگل سرخ بخورد ومجددا از روز ششم بهمين دستور تكرار كنند تا بزودى اين كارخانه قند سازى از معده شان خارج شود وتمام اعضاء بدنشان سالم بشود.
در مرض برنشيت از خوردن ترشى ها اجتناب كنند زيرا كه ترشى ها براى امراض سينه وسرفه، ضرر دارد. فقط خنكى ها كه ترش نباشند بسيار بخورند، از قبيل:
ليمو شيرين، شير خشت، پاچه گوسفند، نشاسته، آش گشنيز ساده، كاهوى پخته، شربت (زوفا) با ريشهء ايرسا مخلوط (مردم بريشه (ايرسا) مىگويند: اريسا) بخورند مغز خيار بخورند، دواى شير خنك بسيار بخورند كه تنگ نفس چهل ساله را برطرف مىكند.
دستور دواى شير خنك تخم كاسنى دو مثقال، تخم خيار دومثقال، تخم خرفه دومثقال، تخم گشنيز دومثقال، اگر تب هم در وجود مريض باشد، عناب ده دانه را زخمى بكند (مثل آنكه با دندان زخم بزنند)، تخمهاى نام برده را نيم كوب كنند بيست وچهار ساعت عنابرا با تخم ها مخلوط ودر آب خيس كنند بعد شيره اش را بكشند، سپس هشت مثقال شير خشت در شيره دواها حل كنند، ميل نمايند ابدا دواها جوشانيدن لازم ندارند تا چهار روز ميل كنند واين دواى شير خنك براى مرض حصبه ومرض پهلو وبسيارى از امراض كه از حرارت باشد، منفعت بسيار

(٣٩)