حركت ولغ بودن دندانها نافع است. غرغرهء سركه براى منع سيلان فضولات بحلق و خناق (ديفترى) وسنوط لهات ودرد دندان نافع است.
سركه با زيره سياه ومرزه مخلوط كند براى تسكين درد دندان وقروح لثه (زخم) دندان، خوردن سركه اندك اندك براى رفع زالو (علق) كه در حلق مانده وسرفه مزمن (كهنه) ونفس انتصاب كه از گرمى باشد يعنى سرفه از حرارت مفيد است.
خوردن سركه براى رفع تشنگى واعانت بر هضم غذا وقطع نزف الدم اعضاى باطنى يعنى خون گلو كه از باطن بدن بيايد وتحريك اشتها وآب كردن بلغم وسپرز وقطع صفراء و تفتيح سده ماساريقاى سده، ماساريقا مقدارى از مجراى غذا مىباشد كه سده در آن بند شده وسبب مرض شده وسپرز ورساندن اثر دواها وغذاها بطحال بواسطه ترشى طعم سودا كه در طحال مىباشد.
غذائيكه با سركه پخته باشند مانع سيلان فضول است بمعده.
قى كردن - سركه گرم كرده بخورد قى مىآورد، براى دفع سميت دواهاى سمى و چمود خون (بسته شدن خون وبسته شدن شير در معده) سركه با نمك بخورد.
سركه براى رفع سميت (فطر) يعنى قارچ‌ها كه در فصل بهار بتوسط رعد وبرق در كوه ها سبز مىشوند ومردم با (قارچ) غذا ميپزند وميخورند. بدانيد كه (فطر) چندين رقم است وبسيارى از رقم قارچها سم كشنده مىباشد سركه با نمك بخوريد، براى كسيكه سگ ديوانه آنرا گزيده، خصوصا سركه انگور (حقنه كند) يعنى اماله كند بعد از آنكه حقنه با دواى ملين كرده باشد سركه گرم كرده با نمك حقنه كند براز قروح امعاء وقروح ساعيه (يعنى زخم روده وزخمهاى بد) كه به اطراف بدن سرايت مىكند سركه طلا كند بمثل روغن بر بدن بمالد.
براى منع انتشار قروح خبيثه (زخمهاى بد) مثل سفليس وغيره وحمره با (ح) (باد سرخ) وجمره به (ج) (زخم آتشك) ونمله (لكه هاى سياه) كه بصورت مىزند وبقدر يك دانه ماش مىباشد وجرب متقرح (تن خارش) كه آب ورطوبت از آن مىآيد، وبواسير، وداخس، وقوبا (امراض جلدى) وورم ظاهرى وباطنى كه از حرارت باشد ومانع

(٢٧٧)