بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٣٩ - نظريه تقدم آراى نجاشى بر كشى و شيخ طوسى

برخى اجتهادات وى را اشتباه دانسته است)،[١] شيخ محمّد، فرزند صاحب معالم، كه در كتاب استقصاء الاعتبار فى شرح الاستبصار مى‌گويد:

حق، اين است كه رأى شيخ با رأى نجاشى معارضه نمى‌كند؛ زيرا نجاشى دقيق‌تر از شيخ است.[٢] و صاحب معراج أهل الكمال، كه به دقيق‌تر بودن نجاشى از تمام عالمان رجالى تصريح كرده است.[٣] گفتنى است صاحب رياض العلماء،[٤] سيّد عبد النبى جزايرى،[٥] محقّق قمى‌[٦] و سيّد بحر العلوم‌[٧] نيز همين امر را تأييد كرده‌اند.

در مقابل، گروه ديگرى رأى شيخ طوسى را بر رأى نجاشى مقدّم دانسته و ترجيح داده‌اند. از جمله اين افراد، محدّث جزايرى در غاية المرام است كه در موضوع تعارض رأى نجاشى و رأى شيخ طوسى در مورد سالم بن مكرم‌[٨]، بدون هيچ شك و شبهه‌اى، شيخ طوسى را اثبت و دقيق‌تر دانسته است.[٩] براى تقديم و ترجيح رأى نجاشى بر رأى شيخ طوسى، چند دليل را بر شمرده‌اند كه به بررسى آنها مى‌پردازيم:

دليل اوّل. رأى نجاشى، متأخّر از رأى شيخ طوسى است.

هرچند كه نجاشى رحمه الله و شيخ طوسى، معاصر يكديگر بوده‌اند، ليكن نجاشى در

[١]. روضة المتّقين، ج ١٤، ص ٣٣١

[٢]. استقصاء الاعتبار، ج ٢، ص ١٠٣

[٣]. معراج أهل الكمال، ص ٣٠

[٤]. رياض العلماء، ج ١، ص ٣٩

[٥]. حاوى الأقوال، ج ١، ص ١٨٤ و ٤٢٥

[٦]. قوانين الأُصول، ص ٤٧٦

[٧]. رجال السيّد بحر العلوم، ج ٢، ص ٤٢

[٨]. الفهرست، ص ٢٢٦( ش ٣٣٧)؛ رجال النجاشى، ص ١٨٨( ش ٥٠١)

[٩]. غاية المرام فى شرح تهذيب الأحكام( مخطوط)