بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٩٤ - سيزده مدح و ذم

يازده. مذهب‌

چنان‌كه پيش‌تر گفتيم، نجاشى رحمه الله كتابش را چنين توصيف كرده است كه در آن، درباره مصنّفان شيعه، هر آنچه را از مدح يا ذم گفته شده، آورده است. از سوى ديگر، مذهب، از جمله موضوعات اساسى‌اى است كه در مدح يا ذمّ افراد، به آن اشاره مى‌شود.

بنا بر اين، نجاشى رحمه الله در هر جا كه از مذهب فردْ آگاهى داشته، به شكلى به آن اشاره نموده است. در مواردى نيز وى به صراحت، صحّت و فساد مذهب افراد را بيان كرده است.[١] نجاشى رحمه الله در مواردى، حتّى تغيير مذهب افراد را نيز تذكّر داده است.[٢]

دوازده. توثيق و تضعيف‌

از بارزترين نمونه‌هاى مدح و ذم، توثيق و تضعيف افراد است، به طورى كه مى‌توان آن را به طور مستقل، مطرح نمود.

نجاشى رحمه الله در كتاب خود، بيان توثيق و تضعيف افراد را به عهده گرفته، آن را گاه به‌طور فردى و گاه به طور جمعى (خاندانى يا برادرانى) انجام داده است.

سيزده. مدح و ذم‌

گذشته از توثيق‌ها و تضعيف‌هاى صريحى كه در رجال النجاشى آمده است، تمام‌

[١]. براى اطّلاع از افراد صحيح المذهب، ر. ك: رجال النجاشى، ص ١٢١( ش ٣١٠) و ص ١٢٤( ش ٣١٩) و ص ١٤٨( ش ٣٨٤) و ص ١٩٧( ش ٥٢٤) و ص ٢١٨( ش ٥٦٩) و ص ٢٦٠( ش ٦٨٠) و ص ٣٤٩( ش ٩٤٠) و ص ٣٧٤( ش ١٠٢١) و ص ٣٧٨( ش ١٠٢٩).

و نيز براى آگاهى از افراد فاسدمذهب، ر. ك: رجال النجاشى، ص ٢٤( ش ٤٠) و ص ٦٧( ش ١٥٩) و ص ٦٨( ش ١٦٥٢) و ص ٧٤( ش ١٧٨) و ص ٨٠( ش ١٩٢) و ص ٩٢( ش ٢٢٩) و ص ١٢٢( ش ٣١٣) و ص ٥٤( ش ٤٠٨) و ص ٢٢٨( ش ٦٠٤) و ص ٢٥٧( ش ٦٧٥) و ص ٢٥٩( ش ٦٧٩) و ص ٢٦٥( ش ٦٩١) و ص ٢٦٦( ش ٦٩٢) و ص ٢٦٨( ش ٦٩٨) و ص ٢٧٠( ش ٧٠٧) و ص ٣٣٥( ش ٨٩٩) و ص ٣٣٧( ش ٩٠١) و ص ٣٥٠( ش ٩٤٢) و ص ٣٨٤( ش ١٠٤٤) و ص ٤١٦( ش ١١١٢) و ص ٤١٨( ش ١١١٧) و ص ٤٢٨( ش ١١٤٩) و ص ٤٤٠( ش ١١٨٥)

[٢]. براى نمونه، ر. ك: رجال النجاشى، ص ٣٥٠( ش ٩٤٤)