بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٤١٢ - ب غلطهاى موجود در«اختيار الرجال»

اساس عمل به روايات ضعيف)، صورت گرفته‌اند. شهيد ثانى اين مطلب را در ادامه تذكّر برخى عالمان اهل اين فن، آورده است.[١] در مورد كلام شهيد ثانى مى‌توان گفت كه آن نمى‌تواند تفسيرى درست از غلطهاى كشّى رحمه الله باشد؛ زيرا كشّى رحمه الله، راويان را به ندرت بر اساس رواياتى كه به نقل آنها پرداخته، جرح و تعديل نموده است.

همچنين نقل روايات ضعيف، اعم از قبول و عمل به آنهاست، گرچه خودِ فراوانىِ نقل روايات ضعيف و احياناً متعارض- چنان كه در مقدّمه كتاب من لايحضره الفقيه و جز آن آمده و از سيره اصحاب نيز پيداست- امرى مرجوح (ناپسند) شمرده مى‌شده است. از اين رو، جمع‌آورى روايات صحيح و مورد اعتماد در آن عصر، كارى متعارف بوده است.

امّا اين نكته نيز- چنان كه اهل فن به آن تصريح كرده‌اند- بايد مورد توجّه قرار بگيرد كه اين سيره اصحاب، تنها در روايات مربوط به احكام شرعى و ابواب حلال و حرام الهى جريان دارد و در روايات مربوط به حكايات، مواعظ و رواياتى كه مستقيماً موضوع عمل و حُكم نيستند، جارى نيست.

با توجّه به آنچه گفتيم، چنين نتيجه مى‌گيريم كه نمى‌توان در كلام نجاشى، مراد از «غلطهاى كشّى» را «وجود روايات متعارض» يا «جرح و تعديل نابجا بر اساس روايات ضعيف» دانست. پس، براى شناخت دقيق‌تر اين غلطها، مناسب است كه ابتدا كتاب اختيار الرجال، به عنوان تلخيص كتاب كشّى رحمه الله مورد توجّه قرار بگيرد تا بدين طريق، غلطهاى اصل كتاب، بازشناسى گردند.

ب. غلطهاى موجود در «اختيار الرجال»

غلطهاى موجود در اختيار الرجال، از تنوّع چشمگيرى برخوردارند. براى روشن‌تر شدن ماهيّت اين غلطها، ما آنها را در ده قسم جداگانه همراه با مثال مى‌آوريم:

[١]. صلاة الجمعة، ص ١٩٩