بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١١٨ - ادله توثيق مشايخ نجاشى

خُرده‌گيران را معرّفى مى‌كرد و يا آنان را به وثاقت، توصيف مى‌نمود تا تضعيفشان پذيرفته شود.[١] ٦. عذر آوردن وى از روايت كردن از بنى فضّال، طاطرى‌ها، و گروه‌هاى: فطحيّه، واقفيّه و ساير مذاهب. اين عذر، از آن جهت است كه اصحاب به خاطر قائل بودن به وثاقت اين اشخاص در نقل، به روايتشان عمل مى‌كرده‌اند.

و نيز عذر آوردنش از ذكر نام ابن عقده با نكاتى چون: با اصحاب ما آميخته بود، در ميان اصحاب ما بود، جايگاهى والا در نزد اصحاب ما داشت، و فردى ثقه و امانتدار بود.[٢] و نيز عذر آوردنش از ذكر نام افرادى كه بر آنان اعتماد نمى‌شود، با اين بيان كه وى تنها، نام كسانى را بايد ذكر كند كه مصنّفى از اصحاب و يا از منسوبان به اين مذهب باشد، چنان كه در شرح حال محمّد بن عبد الملك بن محمّد تبان مى‌گويد:

او معتزلى‌مذهب بود و بر مذهبى خاص استقرار نداشت، و ما ملتزم شديم كه هر مصنّفى را كه به طايفه شيعه انتساب دارد، ذكر كنيم.[٣] و يا در شرح حال مفضّل بن عمر مى‌گويد:

وى كوفى، فاسدمذهب، و در روايت، مضطرب است ... و همانا نام وى را به جهت شرطى كه پيش‌تر گذشت، آورديم.[٤] ٧. توصيف آوردن وى براى برخى طرق و اسناد به كتاب‌ها، به ضعف يا جهالت، به گونه‌اى كه به سلامت ديگر اسناد، اشعار دارد. از جمله مى‌توان به نمونه‌هاى زير اشاره كرد:

نجاشى رحمه الله در شرح حال محمّد بن حسن بن شمّون مى‌گويد:

قال أبو مفضّل: حدّثنا أبو الحسين رجاء بن يحيى بن سامان العبرتائىّ و أحمد بن‌

[١]. رجال السيّد بحر العلوم، ج ٢، ص ٩٨

[٢]. رجال السيّد بحر العلوم، ج ٢، ص ٩٨

[٣]. رجال النجاشى، ص ٤٠٣( ش ١٠٦٩)

[٤]. رجال النجاشى، ص ٤١٦( ش ١١١٢)