بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٠ - مقدمه

كلام بلندمرتبه امام على عليه السلام است كه فرمود:

إذا حدّثتم بحديث، فأسندوه إلى الذى حدّثكم به؛ فإن كان حقّاً، فلكم و إن كان كذباً، فعليه.[١]

امام عليه السلام در اين كلام حكيمانه، شيوه نقل حديث و توجّه به حال راويان را مورد تأكيد قرار داده‌اند.

بر اساس اين آموزه‌ها و مبانى، بحث‌هاى راوى‌شناسى و نقدشناسى حديث، پا گرفت و رشد كرد. قطعاً اين نوع بحث‌ها مبتنى بر «منابعى» است كه گزارش‌هايشان، مبناى كار راوى‌شناسى و دانش رجال قرار مى‌گيرد. اين منابع، همچون اسناد علمى، راوى‌شناسان را يارى مى‌رسانند كه با تجزيه و تحليل آنها به شناخت دقيق راويان دست يابند.

اهمّيت شناخت منابع رجالى در اين مسير، بر كسى پوشيده نيست- چنان كه در غالب كتاب‌هايى كه به بحث‌هاى اصولى و كلّىِ دانش رجال پرداخته‌اند، و نيز در مقدّمه بسيارى از كتب رجالى، به ذكر اين منابع و معرّفى اجمالى آنها توجّه گرديده است-؛ ليكن تا كنون، خودِ اين منابع، موضوع كتاب‌هاى مستقلّى قرار نگرفته بودند.

گروه رجال مركز تحقيقات دار الحديث، ضمن توجّه به اين كمبود در حوزه منابع رجال شيعه، بر آن شد كه بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه را در دستور كار خود قرار دهد. كتاب حاضر، اوّلين محصول از اين نوع تحقيقات رجالى است كه به اهل فضل و علاقه‌مندان به مباحث رجالى، تقديم مى‌گردد.

در اين كتاب، چهار منبع اصلى رجالى شيعه، يعنى: ١. اختيار الرجال (معروف به رجال الكشّى)، ٢. الفهرست شيخ طوسى، ٣. رجال الطوسى، و ٤. فهرست أسماء مصنّفى الشيعة (مشهور به رجال النجاشى) معرّفى و بازشناسى شده‌اند.

درباره هر يك از منابع پيش‌گفته، مطالبى را با اين ترتيب، گذاشته‌ايم:

اوّل. شناخت مؤلّف (كه در آن، از اوضاع سياسى- اجتماعى عصر مؤلّف،

[١]. الكافى، ج ١، ص ٥٣( ح ٧)