گلشن اسرار - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٧٣ - انسان بر اثر اتّصال به غِیب مِیتواند به حقِیقت دِین برسد

کند» و الانفعال عن آثار الحرکات «و از حرکاتِی که پِیدا مِی‌شود، بالا و پاِیِین‌هاِیِی که پِیدا مِی‌شود منفعل نشود»، روزگار بالا و پاِیِین دارد. اِین شخص منفعل نشود و داراِی نفس مطمئنه باشد و دچار تزلزل نشود و قبول تحکّم دورات السماوات «‌از تحکّم دورات السماوات بِیرون بِیاِید» فرض کنِید که حالا آسمان و زمِین بر چه منوال مِی‌گردد.

من ِیک وقتِی منزل ِیکِی از آقاِیان معروف طهران بودم، پسر اِین آقا در ِیکِی از ادارات بود. من دِیدم خِیلِی ناراحت است. همان اِیّامِی بود که مِی‌گفتند فلان ‌وزِیر مِی‌خواهد عوض شود و اِین آقا، چون با وزِیر رفِیق بود پسر اِیشان هم فلان‌ پست را داشت و اِین آقا ناراحت بود، دستش را روِی دستش مِی‌زد و مِی‌گفت: نمِی‌دانم براِی فلانِی چکار کنم؟ مِی‌گوِیند وزِیر مِی‌خواهد عوض بشود اِین شغلش را از دست مِی‌دهد. اِین آقاِیِی که شصت ‌و پنج، هفتاد سال سنش است. شما نگاه کنِید به خاطر اِینکه مِی‌خواهد وزِیر عوض شود، اِین آقا هم منقلب مِی‌شود. بالا مِی‌رود و پاِیِین مِی‌آِید. جالب اِینجاست که اِینها رهبران و زمامداران هداِیت خلق هستند! اِینها همان‌هاِیِی هستند که مِی‌گوِیند توکل بر خدا کنِید، توکل بر خدا داشته باشِید، خداِی تعالِی رازق است،‌ خداِی تعالِی کافل است. آنگاه با عوض شدن ِیک وزِیر ناراحت است. چرا؟ چون شغلش را فلانِی از دست مِی‌دهد.

وأمّا ما وراءها «امّا آن‌ چِیزِی که ماوراء اِین است»، اِین علوم عقلِیّۀ محض است فإن کان وسِیلة إلِیها «اگر وسِیله باشد» فهو نافع لأجلها [«پس براِیش نافع و سودمند است به خاطر وسِیله بودن»] و إن لم ِیکن وسِیلة إلِیها «اگر وسِیله نباشد».

”فقه هم همِین‌طور است، فقه هم آن مقدارِی که مربوط به عبادات و تزکِیه است باز هم وسِیله است.“

کالنحو واللغة والشعر «مثل نحو و لغت و شعر» و أنواع العلوم فهِی حِرَف و صناعات «مانند نجوم و رِیاضِیات و امثالهم اِینها حِرَف هستند، حرفه‌اند، صنعتند»،