گلشن اسرار - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٨ - اشکالات مرحوم حداد بر مطالب محِیِی الدِین دلِیل بر عدم کمال محِیِی الدِین است

نحو أتم است، ِیعنِی اِین ظهور، به نحو أتم در اِینجا هست و در جاِی دِیگر نِیست، ِیعنِی قهارِیّت به نحو أتم، ظهور پِیدا مِی‌کند، رحمانِیّت به نحو أتم، ظهور پِیدا مِی‌کند، عالِمِیّت به نحو أتم، ظهور پِیدا مِی‌کند منتهِی خود علم، لا انتهاست. امّا به آخرِین رتبۀ از عالِمِیّت رسِیده، به آخرِین رتبه که آن مقامِ تجرد علمِی محض است که دِیگر در آنجا، لا اسم و لا رسم و لا صورة و لا مثال و لا شَبَه است؛ در آنجا دِیگر چِیزِی نِیست.“

سؤال: ”لازمۀ اِین مطلب؛ اِین است که بِین دو انسان کامل، هِیچ اختلافِی نباشد؟“

جواب: ”اگر کاملِ کاملِ کامل باشند، ‌بِینشان اختلافِی نِیست. اختلاف از نقطه نظر سعه و مقدار دِید است نه از نقطۀ‌ نظر طولِی؛ ِیعنِی اگر مِنْ‌ باب مثال دو تا کامل بِیاِیند علم خدا را براِی شما معرفِی کنند، نمِی‌شود که ِیکِی بگوِید علم خدا، با صورت است و ِیکِی بگوِید بدون صورت است، اِین امکان ندارد. نمِی‌شود دو تا کامل بِیاِیند و رحمانِیّت خدا را براِی شما تفسِیر کنند و بگوِیند که خداوند داراِی دو رحمانِیّت است، ِیک رحمانِیّتش نسبت به مؤمنِین است ولِی نسبت به کافرِین رحمانِیّت ندارد. اگر اِین‌طور بگوِیند ِیکِی از اِینها ناقص است. اگر کامل باشند رحمانِیّت را، نسبت به هر دوِی اِینها، علِی‌السّواء مِی‌گِیرند.

خدا رحمانِیّتش عام است، آِیا شما به همۀ موارد عام رسِیده‌اِید؟ نه، ممکن است آنقدر جلو بروِید که ‌جنبۀ ظهورِ رحمانِیّت براِی شما تفاوت پِیدا کند. هنوز خود پِیغمبر، به رحمانِیّت خدا نرسِیده باشد و ‌نباِید هم برسد. چون وجودِ پِیامبر، وجودِ محدود است و وجود خدا، وجود اطلاقِی است. در آنجا، هر چه که از مرحلۀ ذات تنازل پِیدا مِی‌کند مِی‌شود محدود؛ و لو رتبتاً. بله، دوتا کامل مِن حِیث ‌الکمال، امکان ندارد که با هم اختلاف داشته باشند.“

اشکالات مرحوم حداد بر مطالب محِیِی الدِین دلِیل بر عدم کمال محِیِی الدِین است

”و از اِینجاست که ما پِی مِی‌برِیم به اِینکه مرحوم آقاِی حداد، در بسِیارِی از