گلشن اسرار - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٤٩ - در تعارض ادلّه، مسألۀ افقهِیّت مهمتر از وثاقت و امور دِیگر است

علِیهالسّلام است. تواتر لفظِی در اِینجا هست و ما مِی‌توانِیم بر اساسش پِی به اتحاد معرفة الله و معرفت امام ببرِیم و مجالِی براِی شناخت باشد و ِیا مثلاً در مسأله توحِیدِی از امام علِیه السّلام سؤال کرده و مِی‌بِینِیم حضرت به او به گونه‌اِی جواب مِی‌دهند که با معارفِی که در اِین مسأله است همخوانِی ندارد! ِیا حضرت بر طبق فهم شخص، مطالبِی فرموده‌اند، همان‌طور که در علل الشرائع آمده است که شخص از حضرت امام رضا و ِیا امام صادق علِیهما السّلام پرسِیده است که چرا نماز صبح باِید بلند خوانده شود؟ حضرت مِی‌فرماِیند: تا اِینکه اگر شخصِی در حال سجده است به خاطر تارِیکِی کسِی به او برخورد نکند و لگد به او نزند. آِیا اِین است واقعاً؟! اِین که نمِی‌شود. لذا مسأله‌اِی که مرحوم علاّمه طباطباِیِی تأکِید داشتند راجع به شناخت راوِی و اِین که او چه کسِی است، مهم مِی‌باشد. و اِینکه آن راوِی مقدار معلوماتش، چقدر و در چه ظرفِیّتِی است؟

در تعارض ادلّه، مسألۀ افقهِیّت مهمتر از وثاقت و امور دِیگر است

مثلاً در زمان حِیات مرحوم والد، کلام اِیشان را هر فردِی به گونه‌اِی نقل مِی‌کرد. اِیشان ِیک حرفِی مِی‌زدند و ده تفسِیر مِی‌شد! حال بماند افرادِی که مِی‌گفتند منظور مرحوم آقا اِین است، وگرنه تفسِیر صد جور مِی‌شد! حال اگر نوار آن مطلب، گوش داده شود؛ فرق مشخص مِی‌شود.

به همِین خاطر است که مِی‌گوِیم ملاک براِی حجِیّت، ظهورات شخصِیّه است نه نوعِیّه!

”اِینجاست که در تعارض أدلّه، مسألۀ افقهِیّت جلوه مِی‌کند نه وثاقت. اِین مهم است که چه کسِی فهم او بِیشتر است و بهتر مِی‌تواند کلام امام را بفهمد و اِینکه معارف را از امام بِیشتر تلقِّی کرده باشد. خلاصه، شخصِی که با خصوصِیات مطالب امام، سر و کار دارد. از بِین تحفّظ و ضابط بودن و وثاقت و اعدلِیّت، افقهِیّت، از همۀ اِینها بالاتر است، همچنِین کسِی که فهمش بِیشتر است.“

اِین شخص، کلام امام را مِی‌داند و ِیا اِینکه شخص در چه زمِینه‌اِی بوده و با