گلشن اسرار - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٨٣ - تفسِیر صلواتِ محِیِی الدِین، دربارۀ حضرت پِیغمبر صلِی الله علِیه و آله و سلم

بسم الله الرّحمن الرّحِیم

تفسِیر صلواتِ محِیِی الدِین، دربارۀ حضرت پِیغمبر صلِی الله علِیه و آله و سلم

عبارتِ «اسفار ‌اربعه» به عنوانِ اربعه، قبل از صدرالمتألّهِین نِیامده است. اگر چه اشاراتِی در عبارات محِیِی‌ الدِین و دِیگران همچون ملا عبدالرزاق و غِیره است. منتهِی به عنوان اسفار اربعه به اِین کِیفِیّت و به اِین نحو نِیامده است. محِیِی‌الدِین درباره پِیغمبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله و سلّم عبارتِی دارد: «اللهم أفض صلة صلواتک و اوّل تسلِیماتک علِی اوّل التعِیّنات المفاضة من‌ العماء الربّانِی و آخر التنزُّلات المضافة الِی النوع الانسانِی»، اِیشان در اِینجا دو مرحلۀ وجه‌الرّبِی و وجه‌الخلقِی را، در وجود پِیامبر اکرم ترسِیم مِی‌کند. از نظر وجه‌الرّبِی، وجود پِیغمبر اکرم، اولِین تعِیّن است که همان مقام واحدِیّت است و بعد از آن عبارتِی مِی‌آورد به عنوان، «نقطة الوحدة بِین قَوسَِیِ الأحدِیّة و الواحدِیّة»،[١] ما مِی‌دانِیم که به واسطۀ نقطه؛ خط، ترسِیم مِی‌شود و بعد از خط، سطح ترسِیم مِی‌شود و بعد از او جسم تعلِیمِی. لذا در وزان حقِیقتِ تکوِینِی اشِیاء، با جهت اعتبارِی حسِی براِی اشاره به جنبۀ ربطِی بِین خلق و بِین خالق و بِین ربّ و بِین مربوب، نقطه را انتخاب کرده‌اند.

[١]ـ براِی اطلاع بِیشتر پِیرامون اِین عبارت که فرازِی از صلوات معروفه محِیِی الدِین عربِی رحمة الله علِیه مِی‌باشد به امام شناسِی، ج ١٦، ص ٢٤١؛ مطلع انوار، ج ٤، ص ١٢٤ الِی ١٢٨ مراجعه شود.