رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٣٥ - حكومت هاى خود كامه در جهان اسلام
و گفته شده چندين برابر آن مقدار كار اجبارى بر مردم نگون بخت ساكن غزنى تحميل شد و نتيجه آن ساختمانى شد كه به قول بيهقى چنين كوشكى هيچ جايى ديده نشده و هيچ پادشاه چنين نفرموده!
همين پادشاه خيره سر و هوس باز از خدا بدور، در عروسى پسر خود مردان شاه ده ميليون جهاز (جهيزيه) براى عروسى تهيه كرد!!
سلطان يك هفته در باغ صد هزار بود و مثال داد تا كوشك كهن محمودى زاولى را بياراستند تا از اميران و فرزندان ختنه كنند بياراستند به چند گونه جامه هاى به زر و بسيار جواهر و مجلس خانه هاى زرين و عنبرين ها و كافورين ها و مشك و عود در آن جا نهادند ... و هفت شبانه بازى آوردند و نشاط شراب كردند!
در تاريخ بيهقى (ص ٣٢٤) آمده است: در قحطى نيشابور و جوار آن يك صد هزار نفر جان دادند و محمود قدرت كمك به آن مردم را داشت، پرواى مردم گرسنه را نكرد.
مسعود، سورى نام را براى اخذ ماليات مردم خراسان فرستاد و او در يك مرتبه پانصد بار هديه (غصب اموال مردم فقير) براى سلطان مسعود فرستاد.
اين جنايات ضد انسانى و دينى، مخصوص به سلطان محمود و جانشينان او نبود، بلكه رويه غالب زمامداران ستمگر و خود سر بعد از خلافت راشده بود.
و چنانچه خلافت راشده با همان خواصى كه داشت ادامه مى يافت و عدالت اسلامى پس از فتح بلاد كفار هم در اخذ غنايم و هم در جلوگيرى از مصارف شيطانى عملى مى شد، دو تغيير مهم در جهان اسلام به وجود مى آمد:
١- صرف پول ها در زارعت و صنايع دستى مطابق تجربه آن زمان ها و بالطبع شكوفايى اقتصادى را در سر زمين هاى اسلامى در پى داشت و در اين حال علم و فرهنگ و كتابخانه ها رونق بسزايى مى يافت.