رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٨٣ - واز آن پس، همگى به خوشى زندگى كردند؟
(جالب اينجاست كه كارگران كارخانهى با نام لنين دست به اعتصاب عليه رژيم كمونيستى زدند.).
اعتصابات توسط يك تعميركار برق بهنام لِخوالسا رهبرى مىشد با سبيلهاى كلفتى كه هميشه مايهى افتخار لهستانىها در رابطه با رهبرانشان بود! والسا اعلام كرد كه كارگران كشتىسازى، اتحاديه صنفى جديدى را بهنام همبستگى راهاندازى كردهاند كه عضويت در آن براى تمام كارگران صنعتى خواهان آزادى در لهستان آزاد است. پاسخ قاطعانه دولت لهستان: فعاليت اتحاديه همبستگى را ممنوع و حكومت نظامى اعلام كرد.
اما اين بار ارتش نتوانست با توسل به خشونت بهجايى برسد. اتحاديهى همبستگى به فعاليتهاى زيرزمينى خود ادامه داد و ساير كشورهاى جهان، لهستان را مشمول تحريم اقتصادى كردند. در سال ١٩٨٣، لِخوالسا برندهى جايزه صلح نوبل شد.
اتحاديهى همبستگى موفق به سرنگونى دولت لهستان نشد، ولى اين پيام مهم را به ميخاييل گورباچف رهبر شوروى داد كه ديگر روزهاى فرستادن تانك به سر رسيده است.
واز آن پس، همگى به خوشى زندگى كردند؟
در سال ١٩٨٥، به قدرت رسيدن ميخاييل گورباچف در اتحاد جماهير شوروى به معناى پايان بلوك شرق بود. گورباچف كاملًا مىدانست كه كارهاى زيادى براى حفظ يكپارچگى شوروى لازم است. او به هيچ وجه قصد حمايت از اروپاى شرقى را نداشت و به همين دليل اعلام كرد كه از آن پس آنها بايد بدون كمك مسكو به راه خود ادامه دهند.
در سال ١٩٨٩، انقلابهاى ضد كمونيستى سراسر بلوك شوروى را در بر گرفت و دولتهاى كمونيستى اروپاى شرقى يكى پس از ديگرى سرنگون