رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٤ - كتاب منتقى الجمان
داشته است. ولى اگر مجهول، شيخ اجازه باشد مىشود جهالت او را ناديده گرفت به شرطى كه شهرت آن نسخ در زمان مؤلف ثابت گردد.
مثلا محمد بن اسماعيل شيخ اجازه است كه اجازه روايت كتب فضل بن شاذان را به شيخ كلينى (ره) داده است، نه شيخ روايت چون او هيچ كتابى نداشته و از طرفى ديگر كتب فضل بن شاذان در زمان كلينى مشهور بوده و اين شهرت از شهرت شخصيت اجتماعى ابن شاذان ناشى شده است و كلينى نيازى به اجازه محمد بن اسماعيل نداشته و اين اجازه به خاطر عرف محدثين بوده كه نقل روايات مرسله را هرچند اطمينانى به سلامت آنها از كتب منقوله داشته باشد زشت مىدانستند.
ولى زمان شيخ تا زمان اكثر كتبى كه مصادر نقل روايات شيخ (ره) بوده فاصله بيشتر داشته است كه ما دليلى براى اعتقاد شيخ به سلامت آن مصادر نداريم.
كتاب منتقى الجمان
دانشمند اصولى و فقيه شيخ حسن بن زين الدين شهيد ثانى رحمهما الله تعالى داراى مؤلفات عديده و مفيده بوده و مسقط الرأس او جبل عامل مىباشد كه دانشمندان بزرگى از آنجا بپا خواسته اند و براى شريعت اسلام خدمات مهمى انجام دادهاند. كتاب معالم الاصول او با مزايايى كه داشت هرچند بهعنوان مقدمه معالم او در فقه بود، ولى مستقلا او را طبع كردند و تا ساليان زياد مورد تدريس محصلين حوزههاى علميه بود، تا اين كه درين اواخر جاى او را كتاب اصول فقه شيخ مظفر مرحوم گرفت.[١]
[١] - در سال ١٣٣١ يا ١٣٣٢ ش كه من به نجف اشرف مشرف شدم كتاب معالم الاصول را كه رايج بود درس خواندم و پس از ساليان زياد كتاب اصول فقه فوق رواج يافت.