رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٨ - الفاظ مدح و ذم در علم رجال در حق راويان

و رجال شيخ طوسى و از كتاب ابن عقده زيدى در چندين مورد نام برده، و ظاهرا نسخه اصلى رجال كشى نزد او بوده و نيز كتاب هاى رجالى ديگر شيعه.

الفاظ مدح و ذم در علم رجال در حق راويان‌

يقول الشهيد الثانى فى درايته (ص ٦٧): و جمهورهم على اشتراط عدالته، اى عدالة الراوى.

و قال صاحب الفصول منكرا ذلك: و الشهرة غير ثابتة.

و فى معالم الأصول: و ظاهر جماعة من متأخريهم الميل الى العمل بخبر مجهول الحال.

و اعلم ان العدالة قد تطلق على ثلاثة معانى:

١- العدالة المعتبرة فى امامة الصلاة و اداء الشهادة و هى عبارة من الملكة او الاستقامة فى اتيان الواجبات و ترك المحرمات مع الإيمان بالمعنى الأخص.

٢- العدالة فى ترجيح بعض الأحاديث على بعضها. فقد قال الشيخ الطوسى فى العدة: و اما العدالة المرعاة فى ترجيح أحد الخبرين على الآخر، فهو أن يكون الراوى معتقدا للحق، مستبصرا، ثقة فى دينه، متحرجا عن الكذب، غير متهم فيما يروى.[١]

٣- العدالة فى حجية الخبر الخالى عن المعارضة و المؤيدة سواء كان الراوى من مذاهب الشيعة غير الإثنى عشرية ام من العامة بمعنى كونه متحرجا فى روايته عن الكذب و موثقا به فى امانته.

و قال فى محل آخر: مذهب مختار من اين است كه خبر واحد اگر از طريق اصحاب ما باشد، و راوى مورد طعن قرار نگرفته باشد و در نقل حديث سديد

[١] - العدة، ج ١، ص ٣٧٩، المطبوعة حديثا بقم. و ج ١، ص ١٤٨ الطبعة المحققة. و بحار الانوار، ج ٢، ص ٢٥٣.