رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤١٢ - اولين واجبات دينى

كه جن خانه جد مادرى ام را اشغال كرده بودند، مباحثات مفصلى نمودم، جواب هايى‌كه براى توجيه اشغال منزل مى‌دادند و نحوه استدلال هاى شان مثل انسانها بود، البته من نمى‌خواهم از خوابها استنباط علمى كنم و من خواب هاى گوناگونى ديده ام و با بزرگان دينى صحبت داشته و با هتلر و وزير خارجه فرانسه و .. صحبت هاى سياسى و اجتماعى كرده ام و از حضرت على (ع) سوال هاى علمى نموده و جواب هاى علمى شنيده ام و با حضرت باقر (ع) صحبتى كردم و تأويل آن، تحقق يافت؛ ولى من آنها را منشأ عمل قرار ندادم و نبايد كه انسان هوشمند تا چه رسد به دانشمند كه خواب هاى خود را نمايانگر واقعيت بداند.

اولين واجبات دينى‌

آيا معرفت خداوند واجب است يا نه؟ عقلى يا شرعى؟ بهرحال واجب اول است يانه؟ آيا ايمان (تصديق) بوجود خدا واجب است؟ واجب اول است يانه؟[١] آيا نظر و فحص از وجود خدا و صحت دين بر مكلف واجب است يانه و آيا واجب اول است؟

ممكن است كسى‌كه هنوز خدا را نمى‌شناسد و وجود او به عنوان خالق و معاقِب در قيامت ثابت نشده چگونه وجوب معرفت امكان دارد؟ وجوب مخصوص به آمر و مولى و مالك و فرمانده اختصاص دارد و اين عناوين چهارگانه مترادفه هنوز براى عاقل بالغ چه انسان و چه جن و چه هر موجود مادى عاقل ديگر ثابت نشده مگر به نحو دورى و دور از نظر عقل- فلسفه و كلام- ممتنع و محال است.

[١] - آيا تصديق ظنى كفايت مى‌كند يا تصديق جزمى و يا قصد قطعى لازم است؟ در صراط الحق نوشته ام تصديق جزمى لازم و كافى است.