رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٧٦ - أقسام مركب حقيقى

به تنزل نفس از مقام رفيع خود به مرحله ماده مى‌باشد. و اگر با صفت تجرد باشد معنايى جز انكار معاد جسمانى، چيزى ديگرى نخواهد بود.

أقسام مركّب حقيقى‌

مركب بر دو گونه است: مركب اعتبارى و مركب حقيقى. مى‌شود مركب اعتبارى را به شهر و ساختمان ها و جاده هاى آن شهر معرفى كرد، به پوست و گوشت و استخوان بدن، و مى‌شود دومى را به تركيب انضمامى معرفى كرد.

تركيب حقيقى را داراى أقسام زير دانسته اند:

١- مركب از ماده صورت.

٢- مركب از عرض با موضوع خود.

٣- مركب از ماهيت و وجود.

٤- تركيب نفس و بدن به عقيده جمعى.

٥- تركيب ماهيت انسان از جنس و فصل (حيوان ناطق).

٦- تركيب نفس ناطقه از درجات متفاوت.

بعضى گفته اند نسبت نفس به بدن از نسبت هاى واقع بين دو متباين نيست، بلكه نسبت اتحادى است چه بدن، بدن دنيوى باشد و چه بدن اخروى، زيرا تصرف نفس در بدن ايجابى است، همانگونه كه تأثير بدن در نفس اعدادى به شمار مى‌آيد.

بلى اگر بدن، بدن دنيوى باشد تأثير آن در نفس به حسب معدّات خارجى صورت مى پذيرد، ولى اگر بدن از نوع اخروى باشد (اخروى‌كه اين قايل آن را پذيرفته) تأثير آن در نفس به حسب معدّات خارجى نخواهد بود، بلكه در اين مورد نوعى خود كفايى را بايد عامل تأثير دانست.

تأثير اعدادى بدن اخروى در نفس بر سبيل خود كفايتى به معناى اين‌